Giấy khai sinh được coi là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân, là căn cứ quan trọng để xác lập các quyền và nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít trường hợp thông tin về ngày, tháng, năm sinh bị ghi sai do lỗi của người đi khai hoặc sai sót từ phía cán bộ tư pháp. Vậy trong bối cảnh pháp luật năm 2020, người dân cần làm gì để khắc phục những sai sót này?

Điều kiện để được thay đổi, cải chính ngày tháng năm sinh

Không phải mọi trường hợp muốn thay đổi ngày sinh đều được chấp nhận. Theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, việc cải chính hộ tịch chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ xác định có sai sót.

Cụ thể, việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong Sổ hộ tịch hoặc bản chính giấy tờ hộ tịch chỉ được thực hiện trong hai trường hợp:

• Sai sót do lỗi của công chức làm công tác hộ tịch: Trong quá trình tiếp nhận, ghi chép thông tin vào sổ hoặc giấy tờ, cán bộ có sự nhầm lẫn so với tờ khai hoặc giấy chứng sinh.
• Sai sót của người yêu cầu đăng ký hộ tịch: Người đi khai sinh cung cấp thông tin không chính xác hoặc có sự nhầm lẫn khi kê khai thông tin ban đầu.

"Cải chính hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch là việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong Sổ hộ tịch hoặc trong bản chính giấy tờ hộ tịch và chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ để xác định có sai sót do lỗi của công chức làm công tác hộ tịch hoặc của người yêu cầu đăng ký hộ tịch."

Quy trình và thủ tục cải chính hộ tịch tại UBND cấp xã

Để thực hiện việc cải chính ngày, tháng, năm sinh, người dân cần tuân thủ quy trình được quy định tại Điều 28 Luật Hộ tịch 2014. Hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ sau:

• Tờ khai: Sử dụng mẫu tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch theo quy định tại Thông tư 15/2015/TT-BTP.
• Giấy tờ chứng minh: Các tài liệu liên quan để xác định có sai sót (như Giấy chứng sinh, hồ sơ bệnh viện, hoặc các giấy tờ có giá trị chứng minh ngày sinh thực tế).
• Bản chính Giấy khai sinh: Để cán bộ ghi nội dung cải chính trực tiếp vào mặt sau hoặc cấp trích lục.

Thời hạn giải quyết thông thường là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 06 ngày làm việc. Sau khi kiểm tra thấy việc cải chính là có cơ sở, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Điều chỉnh ngày tháng năm sinh trong các giấy tờ tùy thân khác

Một vấn đề phổ biến là sau khi cải chính Giấy khai sinh, các giấy tờ khác như Học bạ, Bằng lái xe, Sổ bảo hiểm xã hội... vẫn mang thông tin cũ. Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc.

Do đó, mọi hồ sơ, giấy tờ cá nhân khác có nội dung về ngày, tháng, năm sinh phải phù hợp với Giấy khai sinh. Khi có sự khác biệt, Thủ trưởng cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ có trách nhiệm điều chỉnh hồ sơ theo đúng nội dung trong Giấy khai sinh đã được cải chính.

Người dân chỉ cần mang bản chính hoặc bản sao trích lục Giấy khai sinh mới đến các cơ quan liên quan (như cơ quan Công an để đổi CMND/CCCD, cơ quan BHXH, trường học...) để yêu cầu điều chỉnh thông tin cho đồng bộ.

Việc nắm vững các quy định pháp luật về hộ tịch năm 2020 sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh những rắc rối pháp lý phát sinh do sai lệch thông tin cá nhân trong các giao dịch dân sự và hành chính.