Kết hôn là một trong những dấu mốc quan trọng nhất của đời người, đánh dấu sự khởi đầu của một tổ ấm mới. Tuy nhiên, để mối quan hệ này được Nhà nước công nhận và bảo vệ, các cặp đôi cần phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật. Vậy kết hôn đúng pháp luật là gì và thủ tục thực hiện trong năm 2026 có gì thay đổi? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Thế nào là kết hôn đúng pháp luật?

Theo quy định chung, kết hôn đúng pháp luật là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung và hình thức theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Cụ thể, tại Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, các điều kiện bắt buộc bao gồm:

• Độ tuổi: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
• Sự tự nguyện: Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định, không bên nào được ép buộc, lừa dối bên nào; không ai được cưỡng ép hoặc cản trở.
• Năng lực hành vi: Các bên không bị mất năng lực hành vi dân sự.
• Không thuộc các trường hợp cấm: Như kết hôn giả tạo, tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, hoặc kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, có họ trong phạm vi ba đời...

"Điều 8. Điều kiện kết hôn
1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này."

Hồ sơ đăng ký kết hôn năm 2026 cần những gì?

Tùy thuộc vào đối tượng kết hôn là công dân trong nước hay có yếu tố nước ngoài mà thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt nhất định.

Đối với đăng ký kết hôn trong nước

Căn cứ khoản 1 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014 và Điều 10 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, hai bên nam nữ cần chuẩn bị:

• Tờ khai đăng ký kết hôn: Theo mẫu quy định tại Thông tư 04/2020/TT-BTP.
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân: Do UBND cấp xã nơi cư trú cấp để chứng minh hiện tại đang độc thân.
• Trường hợp đã ly hôn: Phải có bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Đối với kết hôn có yếu tố nước ngoài

Theo Điều 30 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, hồ sơ cần bổ sung thêm:

• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp.
• Giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền tại Việt Nam hoặc nước ngoài xác nhận người đó không mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không có khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của mình.
• Bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu.

Quy trình và thẩm quyền đăng ký kết hôn

Việc nắm rõ nơi nộp hồ sơ và thời gian giải quyết sẽ giúp các cặp đôi chủ động hơn trong kế hoạch của mình.

Về thẩm quyền: Theo khoản 1 Điều 17 Luật Hộ tịch 2014, UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên nam, nữ thực hiện đăng ký kết hôn cho công dân Việt Nam trong nước. Đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền thuộc về UBND cấp huyện theo quy định tại Điều 37 Luật Hộ tịch 2014.

Về thời gian giải quyết: Thông thường, Giấy chứng nhận kết hôn sẽ được cấp ngay sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu cần xác minh, thời hạn không quá 05 ngày làm việc (khoản 2 Điều 18 Luật Hộ tịch 2014). Đối với kết hôn có yếu tố nước ngoài, thời hạn là 03 ngày làm việc kể từ ngày ký (Điều 32 Nghị định 123/2015/NĐ-CP).

Giải đáp thắc mắc: Khác tỉnh có đăng ký kết hôn được không?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều cặp đôi quan tâm khi làm việc xa quê. Câu trả lời là HOÀN TOÀN ĐƯỢC. Pháp luật hiện hành cho phép các bên lựa chọn đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) của một trong hai bên. Do đó, chỉ cần một trong hai người có đăng ký cư trú tại địa phương đó, hai bạn có thể cùng có mặt để thực hiện thủ tục mà không nhất thiết phải về quê gốc.

Việc kết hôn đúng pháp luật không chỉ là hoàn thành một thủ tục hành chính, mà còn là sự cam kết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của vợ, chồng và con cái sau này. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp các bạn có một khởi đầu thuận lợi cho cuộc sống hôn nhân viên mãn.