Trong bối cảnh xã hội hiện đại năm 2021, việc chấm dứt một cuộc hôn nhân không còn là điều quá xa lạ. Tuy nhiên, để quá trình này diễn ra suôn sẻ, đúng pháp luật và bảo vệ được quyền lợi của các bên, việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ là bước đi tiên quyết. Tùy thuộc vào việc bạn chọn hình thức ly hôn thuận tình hay đơn phương mà yêu cầu về giấy tờ sẽ có những điểm khác biệt quan trọng.

Phân biệt hai hình thức ly hôn phổ biến hiện nay

Trước khi bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ, bạn cần xác định rõ tình trạng hôn nhân hiện tại của mình thuộc trường hợp nào theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

• Ly hôn thuận tình: Theo quy định tại Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, đây là trường hợp cả hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu ly hôn và đã thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.
• Ly hôn đơn phương (Ly hôn theo yêu cầu của một bên): Căn cứ Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Hồ sơ chi tiết cho từng trường hợp ly hôn

1. Đối với trường hợp ly hôn thuận tình

Vì đây là việc dân sự, hồ sơ cần tuân thủ quy định tại Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Vợ chồng cần chuẩn bị:

• Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn: Phải có chữ ký của cả hai vợ chồng.
• Giấy chứng nhận kết hôn: Bản chính (nếu mất phải xin trích lục).
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của cả hai (bản sao chứng thực).
• Sổ hộ khẩu: Bản sao chứng thực để xác định thẩm quyền của Tòa án.
• Giấy khai sinh của con: Bản sao chứng thực (nếu có con chung).
• Giấy tờ về tài sản: Sổ đỏ, đăng ký xe... (nếu yêu cầu Tòa án công nhận thỏa thuận về tài sản).

2. Đối với trường hợp ly hôn đơn phương

Đây là một vụ án dân sự, do đó đơn khởi kiện và tài liệu kèm theo phải đáp ứng Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

• Đơn khởi kiện về việc ly hôn: Do bên muốn ly hôn ký tên.
• Giấy chứng nhận kết hôn: Bản chính.
• Giấy tờ tùy thân và hộ khẩu: Của người khởi kiện (bản sao chứng thực). Với người bị kiện, nếu không có bản sao, bạn phải cung cấp được thông tin cư trú chính xác của họ.
• Giấy khai sinh con chung: Bản sao chứng thực.
• Chứng cứ chứng minh mâu thuẫn: Đây là phần quan trọng nhất. Bạn cần cung cấp các tài liệu như biên bản hòa giải tại địa phương, hình ảnh/video về bạo lực gia đình, hoặc các bằng chứng về việc ngoại tình, vi phạm nghĩa vụ vợ chồng.

"Kèm theo đơn khởi kiện phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm." (Khoản 5 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015)

Giải quyết thế nào khi thiếu giấy tờ gốc?

Trong thực tế, không ít trường hợp một bên giữ hết giấy tờ hoặc giấy tờ bị thất lạc. Đừng quá lo lắng, pháp luật vẫn có cơ chế để bạn thực hiện quyền ly hôn của mình:

• Thiếu Giấy kết hôn bản chính: Bạn đến UBND nơi đăng ký kết hôn trước đây để xin cấp "Bản sao trích lục kết hôn". Văn bản này có giá trị pháp lý tương đương bản chính trong thủ tục ly hôn.
• Thiếu giấy tờ tùy thân của đối phương: Bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án hỗ trợ xác minh thông tin cư trú hoặc xin xác nhận từ công an xã/phường nơi đối phương đang cư trú.
• Thiếu giấy khai sinh của con: Liên hệ UBND nơi đăng ký khai sinh để xin cấp bản sao trích lục.

Việc nắm rõ các quy định về hồ sơ không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian mà còn giảm bớt áp lực tâm lý trong giai đoạn khó khăn này. Nếu bạn gặp vướng mắc về thủ tục tố tụng hoặc cách soạn thảo đơn từ, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi tối ưu cho bản thân và con cái.