Khi thực hiện các giao dịch quan trọng như mua bán nhà đất, vay vốn ngân hàng hay lập di chúc, việc công chứng là bước pháp lý không thể thiếu để đảm bảo tính an toàn và giá trị pháp lý của văn bản. Tuy nhiên, một trong những vấn đề khiến nhiều người băn khoăn nhất chính là: Phí công chứng được tính như thế nào?

Hoạt động công chứng tại văn phòng công chứng chuyên nghiệp (ảnh minh họa)

Tại thời điểm năm 2023, mức thu phí công chứng được áp dụng thống nhất tại các Phòng Công chứng và Văn phòng Công chứng trên toàn quốc. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp bạn chủ động về tài chính mà còn tránh được tình trạng bị thu sai, thu quá mức quy định.

1. Phân biệt Phí công chứng và Thù lao công chứng

Nhiều người dân thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Theo quy định tại Luật Công chứng 2014, chi phí bạn phải trả khi đi công chứng thực tế bao gồm hai khoản chính:

• Phí công chứng: Là khoản thu nộp vào ngân sách nhà nước (đối với Phòng công chứng) hoặc là doanh thu của Văn phòng công chứng. Mức phí này được quy định cứng tại văn bản của Bộ Tài chính.
• Thù lao công chứng: Là khoản tiền chi trả cho các dịch vụ như: soạn thảo hợp đồng, đánh máy, in ấn, photo tài liệu, hoặc công chứng ngoài trụ sở. Mức này do tổ chức hành nghề công chứng và khách hàng tự thỏa thuận nhưng không được vượt quá mức trần do UBND cấp tỉnh quy định.

2. Biểu phí công chứng hợp đồng, giao dịch theo giá trị tài sản

Đây là loại phí phổ biến nhất, áp dụng cho các hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp tài sản hoặc vay tiền. Căn cứ Thông tư 257/2016/TT-BTC và Thông tư 111/2017/TT-BTC, mức thu được tính trên giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng như sau:

Lưu ý: Đối với các hợp đồng thuê quyền sử dụng đất, thuê nhà ở, mức phí sẽ thấp hơn một chút, dao động từ 40.000 đồng đến tối đa 8 triệu đồng tùy giá trị hợp đồng.

Việc ký kết hợp đồng cần được thực hiện dưới sự chứng kiến của Công chứng viên (ảnh minh họa)

3. Phí công chứng đối với các giao dịch không theo giá trị tài sản

Trong một số trường hợp, mức phí được ấn định cụ thể mà không phụ thuộc vào giá trị tài sản ghi trong văn bản. Cụ thể theo Điều 4 Thông tư 257/2016/TT-BTC:

• Công chứng di chúc: 50.000 đồng/trường hợp.
• Văn bản từ chối nhận di sản: 20.000 đồng/trường hợp.
• Hợp đồng ủy quyền: 20.000 đồng/trường hợp.
• Công chứng bản dịch: 40.000 đồng/trang với bản dịch thứ nhất.
• Phí lưu giữ di chúc: 100.000 đồng/trường hợp.

4. Những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro pháp lý

Khi đi công chứng, bạn cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau để đảm bảo quyền lợi của mình:

"Công chứng là việc công chứng viên của một tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự khác bằng văn bản..." - Trích khoản 1 Điều 2 Luật Công chứng 2014.

Thứ nhất, hãy yêu cầu tổ chức hành nghề công chứng niêm yết công khai biểu phí và thù lao công chứng tại trụ sở. Đây là nghĩa vụ bắt buộc của các văn phòng công chứng.

Thứ hai, đối với các giao dịch bất động sản, giá trị để tính phí công chứng thường là giá trị thỏa thuận trong hợp đồng. Tuy nhiên, nếu giá thỏa thuận thấp hơn giá đất do UBND cấp tỉnh quy định tại thời điểm công chứng thì phí sẽ được tính dựa trên giá đất của Nhà nước.

Thứ ba, luôn yêu cầu hóa đơn, chứng từ đối với mọi khoản tiền đã nộp. Điều này giúp bạn có căn cứ để khiếu nại nếu có sai sót hoặc thu phí không đúng quy định.

Kết luận

Việc hiểu rõ biểu phí công chứng giúp bạn chuẩn bị tốt hơn về mặt tài chính và đảm bảo các giao dịch dân sự được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về chi phí công chứng tại Việt Nam trong năm 2023.