Có thai rồi mới đóng Bảo hiểm xã hội: Liệu có 'trắng tay' khi sinh con?
Mang thai có được tham gia BHXH bắt buộc để hưởng thai sản?
Theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Điều này có nghĩa là, pháp luật không hề cấm đoán hay hạn chế quyền tham gia bảo hiểm của phụ nữ đang mang thai. Miễn là bạn có giao kết hợp đồng lao động hợp pháp và thực tế có làm việc, bạn hoàn toàn có quyền được đóng BHXH để hưởng các chế độ an sinh xã hội.
Trích dẫn Điều luật:
"1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm: ... b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng; ..."
Như vậy, lao động nữ mang thai vẫn được tham gia BHXH bắt buộc nếu làm việc theo hợp đồng lao động từ 01 tháng trở lên. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để người lao động tự tin bảo vệ quyền lợi của mình khi bước vào giai đoạn làm mẹ.
Điều kiện "vàng" để hưởng chế độ thai sản khi sinh con
Dù được tham gia BHXH khi đã mang thai, nhưng để nhận được tiền trợ cấp thai sản, lao động nữ cần đáp ứng điều kiện về thời gian đóng tối thiểu. Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, điều kiện cụ thể như sau:
- Lao động nữ sinh con phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.
- Trường hợp phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở y tế có thẩm quyền (nếu đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên trước đó) thì chỉ cần đóng từ đủ 03 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh.
Vì thời gian mang thai thông thường là 09 tháng, nên nếu bạn phát hiện có thai ở những tháng đầu và tham gia BHXH ngay, bạn hoàn toàn có đủ thời gian để tích lũy 06 tháng đóng bảo hiểm trước khi lâm bồn.
Quyền lợi thai sản năm 2021: Những con số cần biết
Tại thời điểm tháng 01/2021, mức lương cơ sở được áp dụng là 1.490.000 đồng/tháng. Dựa trên con số này, các khoản trợ cấp mà lao động nữ được hưởng bao gồm:
1. Trợ cấp một lần khi sinh con (Tiền tã lót)
Theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức trợ cấp này bằng 02 lần mức lương cơ sở:
Mức trợ cấp = 2 x 1.490.000 = 2.980.000 đồng/con.
2. Tiền trợ cấp thai sản hàng tháng
Căn cứ Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc. Thông thường, lao động nữ được nghỉ 06 tháng, do đó tổng số tiền nhận được sẽ rất đáng kể, giúp ổn định cuộc sống trong thời gian nghỉ sinh.
3. Thời gian nghỉ thai sản
Theo Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ được nghỉ 06 tháng (trước sinh tối đa 02 tháng). Nếu sinh đôi trở lên, từ con thứ hai trở đi được nghỉ thêm 01 tháng.
Cảnh báo về rủi ro thanh tra trục lợi bảo hiểm
Một lưu ý hết sức quan trọng là dù luật cho phép đóng đủ 06 tháng là được hưởng, nhưng cơ quan BHXH thường kiểm tra rất kỹ các trường hợp "vừa đóng đủ 06 tháng là sinh". Nếu phát hiện việc ký hợp đồng lao động chỉ nhằm mục đích lấy tiền bảo hiểm mà không có việc làm thực tế (gửi đóng nhờ, hợp đồng giả cách), cơ quan chức năng sẽ từ chối giải quyết chế độ và có thể xử phạt hành chính.
Lời khuyên: Lao động nữ nên tham gia BHXH càng sớm càng tốt và đảm bảo các hồ sơ chứng minh quan hệ lao động (bảng lương, chấm công, hợp đồng...) là thật để quá trình xét duyệt diễn ra thuận lợi.
Tóm lại, có thai rồi mới đóng BHXH vẫn kịp hưởng thai sản nếu bạn đảm bảo được thời gian đóng tối thiểu 06 tháng. Hãy chủ động thực hiện quyền lợi của mình ngay từ hôm nay!
Hệ thống Pháp luật Việt Nam giúp bạn tiếp cận thông tin pháp lý nhanh chóng và chính xác.
• Gần 600.000 văn bản pháp luật
• 2 triệu bản án, án lệ
• Thư viện thuật ngữ chuyên sâu
Nhiều lao động nữ lo lắng rằng việc phát hiện mang thai rồi mới bắt đầu tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ không kịp hưởng chế độ thai sản. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật năm 2021, cánh cửa quyền lợi vẫn rộng mở nếu bạn nắm rõ điều kiện về thời gian đóng phí.