Du xuân, dạo phố bằng xe máy là thói quen phổ biến của nhiều gia đình Việt mỗi dịp lễ Tết hay cuối tuần. Tuy nhiên, trong không khí hân hoan đó, không ít phụ huynh lơ là việc trang bị mũ bảo hiểm cho con trẻ. Điều này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn mà còn có thể khiến túi tiền của cha mẹ "vơi đi" đáng kể bởi các mức phạt nghiêm khắc từ lực lượng chức năng.

Trẻ em dưới 6 tuổi có bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật Giao thông đường bộ 2008, người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở trẻ em dưới 14 tuổi thì được chở tối đa hai người.

Về việc đội mũ bảo hiểm, pháp luật hiện hành có những quy định mang tính nhân văn đối với trẻ nhỏ. Cụ thể, Nghị định 100/2019/NĐ-CP loại trừ không xử phạt hành vi không đội mũ bảo hiểm đối với người được chở là trẻ em dưới 06 tuổi.

"Trẻ em dưới 06 tuổi không bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy. Do đó, bố mẹ chở con trong độ tuổi này mà con không đội mũ sẽ không bị xử phạt. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bé, các chuyên gia vẫn khuyến cáo phụ huynh nên trang bị mũ bảo hiểm phù hợp cho trẻ."

Mức phạt nặng khi chở trẻ từ 6 tuổi trở lên không đội mũ

Khác với trẻ dưới 6 tuổi, khi trẻ đã từ đủ 6 tuổi trở lên, việc đội mũ bảo hiểm là bắt buộc. Nếu phụ huynh vi phạm, mức phạt đã được tăng cường đáng kể theo quy định tại Nghị định 123/2021/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 100/2019/NĐ-CP).

Cụ thể, mức phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng sẽ áp dụng đối với các hành vi:

• Người điều khiển xe không đội mũ bảo hiểm hoặc cài quai không đúng quy cách.
• Chở người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc cài quai không đúng quy cách.
• Người được chở trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc cài quai không đúng quy cách.

Như vậy, nếu bố chở mẹ và con (từ 6-14 tuổi) mà cả mẹ và con đều không đội mũ, tổng mức phạt có thể lên tới hàng triệu đồng cho nhiều lỗi cộng dồn.

Cảnh giác với lỗi phạt "kép" khi con trên 14 tuổi

Khi con đã từ đủ 14 tuổi trở lên, gia đình cần đặc biệt lưu ý vì lúc này trẻ được tính như một người lớn về quy định số người chở trên xe. Nếu bố mẹ chở con trên 14 tuổi (tổng cộng 3 người trên xe), gia đình sẽ bị phạt lỗi chở quá số người quy định (phạt từ 400.000 - 600.000 đồng theo quy định mới, thay vì mức cũ thấp hơn).

Đồng thời, nếu bất kỳ ai trong 3 người không đội mũ bảo hiểm, mức phạt 400.000 - 600.000 đồng/người sẽ tiếp tục được áp dụng. Đây là tình huống phạt chồng phạt mà nhiều gia đình thường mắc phải khi đi chơi đông người.

Tình huống trớ trêu: Chỉ có một mũ bảo hiểm thì ai nên đội?

Đây là câu hỏi dở khóc dở cười nhưng lại mang tính thực tế cao. Xét về góc độ pháp lý để giảm thiểu số tiền phạt, nếu chỉ có một chiếc mũ, bạn nên ưu tiên cho người ngồi sau đội.

Tại sao lại như vậy? Nếu người ngồi trước không đội, mức phạt là 400.000 - 600.000 đồng. Nhưng nếu người ngồi sau không đội, người điều khiển sẽ bị phạt lỗi "chở người không đội mũ" (400.000 - 600.000 đồng) VÀ người ngồi sau cũng bị phạt lỗi "không đội mũ" (400.000 - 600.000 đồng). Tổng cộng mức phạt sẽ gấp đôi.

Tất nhiên, đây chỉ là cách tính toán để giảm thiệt hại kinh tế. Lời khuyên tốt nhất vẫn là luôn chuẩn bị đầy đủ mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho tất cả thành viên để bảo vệ tính mạng - thứ quý giá hơn mọi khoản tiền phạt.