Việc chào đời của một đứa trẻ luôn là niềm hạnh phúc, nhưng với những cặp đôi đã đường ai nấy đi, thủ tục pháp lý để khẳng định quyền làm cha, làm mẹ đôi khi trở nên phức tạp. Một trong những câu hỏi phổ biến nhất là: Liệu con sinh ra sau khi ly hôn thì ai sẽ đứng tên cha trong giấy khai sinh?

Hạnh phúc của con trẻ cần được bảo vệ bằng các thủ tục pháp lý đúng đắn (ảnh minh họa)

Xác định quan hệ cha con trong vòng 300 ngày sau ly hôn

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thời điểm trẻ sinh ra đóng vai trò quyết định trong việc xác định ai là cha của đứa trẻ. Cụ thể, tại Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về xác định cha, mẹ như sau:

"Con sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân."

Như vậy, nếu con bạn sinh ra trong khoảng thời gian này, về mặt pháp lý, trẻ vẫn được coi là con chung của hai vợ chồng. Khi đi đăng ký khai sinh, tên người cha trong giấy khai sinh sẽ mặc định ghi theo tên người chồng đã ly hôn mà không cần thêm các thủ tục xác nhận phức tạp khác.

Hồ sơ và thủ tục đăng ký khai sinh tại cơ quan chức năng

Để đảm bảo quyền lợi cho trẻ, người đi khai sinh (thường là người mẹ hoặc người thân thích) cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau:

• Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu quy định.
• Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp. Nếu sinh ngoài cơ sở y tế thì cần văn bản xác nhận của người làm chứng hoặc giấy cam đoan.
• Giấy tờ tùy thân của người đi khai sinh (CCCD/Hộ chiếu còn giá trị).
• Bản án hoặc Quyết định ly hôn của Tòa án để xác định thời điểm chấm dứt hôn nhân.

Cán bộ tư pháp hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính (ảnh minh họa)

Quy trình thực hiện khá đơn giản: Người dân nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi cư trú của người cha hoặc người mẹ. Công chức tư pháp - hộ tịch sẽ kiểm tra, đối chiếu và tiến hành cấp Giấy khai sinh cùng số định danh cá nhân cho trẻ ngay trong ngày nếu hồ sơ hợp lệ.

Trường hợp con sinh ra sau 300 ngày kể từ khi ly hôn

Đối với trường hợp trẻ sinh ra sau cột mốc 300 ngày, pháp luật không đương nhiên thừa nhận người chồng cũ là cha của đứa trẻ. Lúc này, nếu muốn ghi tên cha vào giấy khai sinh, gia đình phải thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con.

Điểm khác biệt quan trọng là bạn cần bổ sung chứng cứ chứng minh quan hệ cha con, chẳng hạn như kết quả giám định ADN hoặc các văn bản xác nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền. Nếu không có các chứng cứ này, người yêu cầu phải lập văn bản cam đoan về mối quan hệ và có ít nhất 02 người làm chứng.

Việc nắm rõ các quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014 sẽ giúp các bậc phụ huynh bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho con em mình, tránh những rắc rối phát sinh trong cuộc sống sau này.