Khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp, một trong những câu hỏi đầu tiên mà các chủ doanh nghiệp phải đối mặt chính là: "Cần bao nhiêu vốn để thành lập công ty?". Trong quá trình tìm hiểu, các thuật ngữ như "vốn điều lệ" và "vốn pháp định" xuất hiện dày đặc, gây không ít lúng túng cho những người không chuyên về luật. Việc hiểu sai bản chất của hai loại vốn này không chỉ dẫn đến sai sót trong hồ sơ đăng ký mà còn có thể gây ra những hệ lụy pháp lý và tài chính nghiêm trọng về sau.

1. Vốn điều lệ là gì? Quy định về tài sản góp vốn

Căn cứ theo quy định tại khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, vốn điều lệ được định nghĩa cụ thể như sau:

"Vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên công ty, chủ sở hữu công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc được đăng ký mua khi thành lập công ty cổ phần."

Như vậy, vốn điều lệ chính là sự cam kết về mặt tài chính của các chủ sở hữu đối với doanh nghiệp và các bên thứ ba (chủ nợ, đối tác). Tài sản góp vốn có thể là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và các tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam.

2. Vốn pháp định là gì? Tại sao không thấy trong Luật Doanh nghiệp 2020?

Một điểm đáng lưu ý là trong Luật Doanh nghiệp 2020 hiện hành, thuật ngữ "vốn pháp định" đã không còn được định nghĩa trực tiếp. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là khái niệm này đã biến mất khỏi hệ thống pháp luật Việt Nam.

Vốn pháp định được hiểu là mức vốn tối thiểu mà pháp luật quy định doanh nghiệp phải có để có thể hoạt động trong một ngành, nghề kinh doanh nhất định. Thay vì quy định chung trong Luật Doanh nghiệp, mức vốn này được quy định cụ thể trong các văn bản luật chuyên ngành. Ví dụ:

• Ngành ngân hàng: Vốn pháp định của ngân hàng thương mại cổ phần thường là 3.000 tỷ đồng.
• Ngành bảo hiểm: Tùy loại hình bảo hiểm mà mức vốn có thể từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng.
• Kinh doanh bất động sản: Trước đây quy định 20 tỷ đồng, nhưng theo các cập nhật mới, doanh nghiệp phải đảm bảo tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng vốn đầu tư dự án.

3. So sánh chi tiết Vốn điều lệ và Vốn pháp định

Để giúp quý độc giả có cái nhìn rõ nét nhất, chúng tôi đã tổng hợp bảng so sánh dưới đây dựa trên các tiêu chí cốt lõi:

4. Mối quan hệ tương hỗ giữa hai loại vốn

Mặc dù là hai khái niệm khác nhau, nhưng chúng có mối quan hệ mật thiết. Đối với các ngành nghề yêu cầu vốn pháp định, khi đăng ký thành lập, vốn điều lệ của doanh nghiệp không được thấp hơn mức vốn pháp định quy định cho ngành nghề đó. Nếu trong quá trình hoạt động, vốn điều lệ giảm xuống dưới mức vốn pháp định, doanh nghiệp có nguy cơ bị thu hồi giấy phép kinh doanh ngành nghề đó.

5. Thủ tục thay đổi vốn điều lệ năm 2023

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường có nhu cầu tăng vốn để mở rộng sản xuất hoặc giảm vốn khi dư thừa. Thủ tục này được hướng dẫn chi tiết tại Điều 51 Nghị định 01/2021/NĐ-CP.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (theo mẫu tại Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT).
• Nghị quyết, quyết định và biên bản họp của Hội đồng thành viên/Đại hội đồng cổ đông về việc thay đổi vốn.
• Danh sách thành viên/cổ đông (nếu có sự thay đổi về tỷ lệ sở hữu).
• Văn bản chấp thuận của Cơ quan đăng ký đầu tư (đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài).

Trình tự thực hiện:

Doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới ghi nhận số vốn đã thay đổi.

Lời khuyên từ chuyên gia: Doanh nghiệp nên cân nhắc kỹ mức vốn điều lệ khi đăng ký. Vốn quá thấp sẽ khó tạo uy tín với đối tác, nhưng vốn quá cao so với thực tế sẽ làm tăng trách nhiệm tài chính của các thành viên khi có rủi ro xảy ra. Nếu quý khách cần tư vấn chuyên sâu hơn, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline 0938.36.1919 để được hỗ trợ kịp thời.