Giao dịch không dùng tiền mặt đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều khoản chi của doanh nghiệp (ảnh minh họa)

Bước ngoặt từ Công văn 1619/CT-CS và ngưỡng 5 triệu đồng

Ngày 20/03/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn 1619/CT-CS, đưa ra những hướng dẫn quan trọng về việc thanh toán không dùng tiền mặt. Điểm đáng chú ý nhất trong văn bản này chính là việc xác nhận ngưỡng thanh toán bắt buộc phải qua ngân hàng đã được hạ xuống mức 5 triệu đồng đối với một số trường hợp cụ thể, thay vì mức 20 triệu đồng như trước đây.

Theo nội dung công văn, đối với các vướng mắc liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế địa phương sẽ thực hiện theo hướng dẫn tại Công văn số 404/CST-TN ngày 26/02/2026 của Bộ Tài chính. Quy định này đặc biệt nhấn mạnh vào các giao dịch thu mua gỗ, lâm sản trực tiếp từ người dân.

"Các khoản thanh toán của doanh nghiệp (bao gồm khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ được lập Bảng kê theo quy định, trong đó có thu mua gỗ, lâm sản của người dân sản xuất trực tiếp bán ra) có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên để được tính vào chi phí được trừ thì doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt."

Tại sao lại có sự thay đổi từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng?

Nhìn lại lịch sử pháp lý, theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi năm 2013, ngưỡng áp dụng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là từ 20 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ năm 2026, Chính phủ đã quyết liệt hơn trong việc minh bạch hóa dòng tiền.

Hoạt động thu mua lâm sản cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định về chứng từ thanh toán (ảnh minh họa)

Việc hạ ngưỡng xuống 5 triệu đồng không chỉ nhằm mục đích quản lý thuế chặt chẽ hơn mà còn thúc đẩy thói quen thanh toán điện tử trong toàn dân. Điều này phù hợp với tinh thần của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Số 67/2025/QH15) và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất.

Quy định đặc thù đối với thu mua gỗ và lâm sản

Đối với các doanh nghiệp ngành gỗ, việc thu mua nguyên liệu từ hộ gia đình, cá nhân sản xuất trực tiếp thường gặp khó khăn về chứng từ. Tuy nhiên, theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025, các hình thức thanh toán đã được quy định rất chi tiết.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng, kể cả khi mua hàng hóa lập Bảng kê (không có hóa đơn), nếu giá trị giao dịch đạt từ 5 triệu đồng, việc trả tiền mặt sẽ khiến khoản chi này bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN. Đây là một "nút thắt" pháp lý mà các kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm trong kỳ tính thuế năm 2026.

Căn cứ pháp lý quan trọng

• Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15: Định hướng phát triển kinh tế số và minh bạch giao dịch.
• Nghị định số 181/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết về các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ.
• Công văn 1619/CT-CS: Hướng dẫn thực thi trực tiếp cho các cơ quan thuế địa phương.

Lời khuyên cho doanh nghiệp để bảo vệ chi phí được trừ

Để đảm bảo quyền lợi và tránh các rủi ro bị truy thu thuế, doanh nghiệp nên thực hiện các bước sau:

1. Rà soát lại quy trình thanh toán: Thiết lập hệ thống thanh toán chuyển khoản cho mọi hóa đơn từ 5 triệu đồng.
2. Hướng dẫn người dân mở tài khoản: Đối với các hộ nông dân, chủ vườn rừng, doanh nghiệp nên hỗ trợ hoặc yêu cầu họ cung cấp số tài khoản ngân hàng để thực hiện giao dịch.
3. Lưu trữ chứng từ đầy đủ: Ngoài hóa đơn/bảng kê, chứng từ chuyển tiền (Ủy nhiệm chi, giấy báo nợ) phải được khớp nối chính xác với từng giao dịch.

Việc tuân thủ đúng quy định tại Công văn 1619/CT-CS không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa số thuế phải nộp mà còn góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch theo đúng lộ trình phát triển của Chính phủ Việt Nam.