Tiền ăn giữa ca - Quyền lợi thiết thực của người lao động

Trong môi trường làm việc hiện đại, việc chăm sóc đời sống cho nhân viên thông qua các bữa ăn giữa ca, ăn trưa không chỉ giúp tái tạo sức lao động mà còn là một nét văn hóa doanh nghiệp. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, đặc biệt là pháp luật về thuế, khoản chi này được điều chỉnh khá chặt chẽ để xác định liệu người lao động có phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không.

Bữa ăn giữa ca giúp người lao động tái tạo năng lượng và gắn kết hơn (ảnh minh họa)

Các trường hợp tiền ăn giữa ca không tính vào thu nhập chịu thuế

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, có hai hình thức hỗ trợ ăn uống mà người lao động được hưởng lợi nhưng không phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN:

1. Doanh nghiệp trực tiếp tổ chức bữa ăn

Nếu công ty tự tổ chức nấu ăn, mua suất ăn bên ngoài hoặc cấp phiếu ăn cho nhân viên, toàn bộ giá trị bữa ăn này sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động. Đây là hình thức khuyến khích doanh nghiệp chăm sóc trực tiếp sức khỏe cho nhân viên.

2. Chi trả bằng tiền mặt trong định mức

Trong trường hợp doanh nghiệp không tổ chức bữa ăn mà chi trả trực tiếp bằng tiền cho người lao động, khoản tiền này sẽ được miễn thuế TNCN nếu mức chi phù hợp với quy định của pháp luật lao động.

Cụ thể, đối với các doanh nghiệp ngoài Nhà nước, mức chi này do thủ trưởng đơn vị thống nhất với công đoàn quyết định, nhưng thường được tham chiếu theo mức áp dụng cho doanh nghiệp Nhà nước để đảm bảo tính hợp lý khi quyết toán thuế.

Kế toán cần lưu ý các định mức chi tiền ăn để kê khai thuế chính xác (ảnh minh họa)

Quy định mới tại Nghị định 44/2025/NĐ-CP cho doanh nghiệp Nhà nước

Một điểm mới đáng chú ý là quy định tại khoản 9 Điều 34 Nghị định 44/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ năm 2025). Theo đó:

“9. Chế độ ăn giữa ca hoặc ăn định lượng đối với người lao động, Ban điều hành, Thành viên Hội đồng, Kiểm soát viên được thực hiện theo thỏa thuận trong thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy, quy chế của doanh nghiệp theo quy định của Bộ luật Lao động.”

Điều này cho thấy sự linh hoạt hơn trong việc xác định mức chi dựa trên thỏa thuận thực tế giữa người lao động và người sử dụng lao động, miễn là được cụ thể hóa trong các văn bản nội bộ của công ty.

Khi nào phần tiền ăn phải chịu thuế TNCN?

Nguyên tắc cốt lõi là: Phần chi vượt mức quy định sẽ phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

Ví dụ: Nếu quy chế công ty quy định mức tiền ăn giữa ca là 730.000 đồng/tháng (mức trần phổ biến hiện nay để được miễn thuế), nhưng công ty chi trả 1.000.000 đồng/tháng bằng tiền mặt, thì phần chênh lệch 270.000 đồng sẽ bị cộng vào thu nhập từ tiền lương, tiền công để tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và người lao động

Để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp cần:

• Quy định rõ điều kiện và mức hưởng tiền ăn giữa ca trong Hợp đồng lao động hoặc Thỏa ước lao động tập thể.
• Ưu tiên hình thức tổ chức bữa ăn trực tiếp hoặc cấp phiếu ăn để người lao động được hưởng trọn vẹn quyền lợi mà không lo ngại về thuế.
• Thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới như Nghị định 44/2025/NĐ-CP để áp dụng chính xác từ ngày 15/6/2025.

Việc nắm vững các quy định về thuế TNCN đối với tiền ăn giữa ca không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro bị truy thu thuế mà còn giúp người lao động yên tâm làm việc, cảm nhận được sự quan tâm chu đáo từ phía công ty.