Thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip đang được triển khai rầm rộ trên cả nước với lời hứa hẹn về một cuộc cách mạng trong thủ tục hành chính. Tuy nhiên, liệu chỉ với tấm thẻ này, người dân có thể hoàn toàn từ bỏ các loại giấy tờ truyền thống như Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh hay Bằng lái xe? Cùng giải mã giá trị pháp lý thực tế của CCCD gắn chip tại thời điểm hiện nay.

Giá trị pháp lý của thẻ CCCD gắn chip: Không chỉ là vật thay thế Chứng minh nhân dân

Theo quy định tại Điều 20 Luật Căn cước công dân 2014, thẻ Căn cước công dân là giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam có giá trị chứng minh về căn cước công dân của người được cấp thẻ để thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam. Đặc biệt, khoản 3 Điều 20 của Luật này nhấn mạnh:

"Khi công dân xuất trình thẻ Căn cước công dân theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đó không được yêu cầu công dân xuất trình thêm giấy tờ khác chứng nhận các thông tin quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều này."

Điều này có nghĩa là, các thông tin đã được in trên bề mặt thẻ hoặc lưu trữ trong chip như: Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quê quán, nơi thường trú, đặc điểm nhân dạng... đã có giá trị pháp lý tuyệt đối. Khi bạn đi làm thủ tục hành chính, nếu cán bộ yêu cầu xác nhận ngày sinh mà bạn đã trình CCCD gắn chip thì họ không được phép yêu cầu bạn nộp thêm Giấy khai sinh. Tương tự, để xác nhận nơi cư trú, tấm thẻ này hoàn toàn có thể thay thế cho Sổ hộ khẩu trong các giao dịch dân sự và hành chính thông thường.

Những loại giấy tờ vẫn "bất ly thân" dù đã có thẻ chip

Mặc dù có khả năng lưu trữ lớn, nhưng ở thời điểm hiện tại (tháng 4/2021), việc tích hợp các loại giấy tờ chuyên ngành vào chip vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Văn phòng Chính phủ đã có các văn bản như Công văn 8393/VPCP-NC và Thông báo 395/TB-VPCP yêu cầu các Bộ, ngành tích cực phối hợp với Bộ Công an để tích hợp dữ liệu bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bằng lái xe... vào thẻ CCCD.

Tuy nhiên, cho đến khi việc tích hợp này được công bố chính thức và các cơ quan chuyên ngành có hệ thống quét chip đồng bộ, người dân vẫn phải mang theo các giấy tờ gốc như:

• Giấy phép lái xe: Để chứng minh quyền điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông.
• Thẻ Bảo hiểm y tế: Khi đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế chưa có thiết bị đọc chip.
• Hộ chiếu: Khi thực hiện các thủ tục xuất nhập cảnh (trừ trường hợp Việt Nam và nước ngoài có thỏa thuận sử dụng CCCD thay hộ chiếu theo khoản 2 Điều 20 Luật Căn cước công dân 2014).

Tương lai của "tất cả trong một" và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Một bước ngoặt quan trọng khác là sự vận hành của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo quy định tại Điều 10 Luật Căn cước công dân 2014, khi cơ sở dữ liệu này đi vào hoạt động ổn định, các cơ quan, tổ chức sẽ không được yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã có trong hệ thống.

Bên cạnh đó, với sự ra đời của Luật Cư trú 2020 (có hiệu lực từ 01/07/2021), phương thức quản lý dân cư bằng Sổ hộ khẩu giấy sẽ dần được thay thế bằng phương thức điện tử thông qua số định danh cá nhân trên thẻ CCCD. Đây là lộ trình tất yếu để giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân.

Lời khuyên cho người dân: Trong giai đoạn chuyển đổi này, dù đã cầm trên tay tấm thẻ CCCD gắn chip hiện đại, bạn vẫn nên giữ gìn cẩn thận các giấy tờ cũ và mang theo khi thực hiện các thủ tục chuyên ngành đặc thù để đảm bảo công việc được thông suốt.

Nếu còn thắc mắc về các quy định liên quan đến Căn cước công dân, quý độc giả có thể liên hệ tổng đài hỗ trợ pháp luật để được tư vấn chi tiết.