Kể từ ngày 01/01/2023, theo quy định tại Luật Cư trú 2020, Sổ hộ khẩu giấy đã chính thức hết giá trị sử dụng. Đây là một bước ngoặt lớn trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, đưa tài khoản định danh điện tử trở thành công cụ thay thế hoàn hảo trong mọi giao dịch dân sự và hành chính.

Tài khoản định danh điện tử: "Căn cước số" của mọi công dân

Tài khoản định danh điện tử không chỉ đơn thuần là một ứng dụng trên điện thoại. Theo Nghị định 69/2024/NĐ-CP (văn bản mới nhất thay thế Nghị định 59/2022/NĐ-CP), đây là tập hợp tên đăng nhập, mật khẩu hoặc hình thức xác thực khác được tạo lập bởi hệ thống định danh và xác thực điện tử của Bộ Công an.

Mỗi cá nhân sẽ có một danh tính điện tử duy nhất gắn liền với số định danh cá nhân (12 số trên thẻ Căn cước). Hệ thống này giúp đồng bộ hóa mọi thông tin từ thẻ bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe đến mã số thuế, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân khi không còn sổ hộ khẩu giấy.

Cách dùng VNeID thay thế Sổ hộ khẩu trong giao dịch thực tế

Việc sử dụng tài khoản định danh thay thế Sổ hộ khẩu được thực hiện chủ yếu thông qua ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý về giá trị pháp lý khác biệt giữa hai mức độ tài khoản:

• Tài khoản mức độ 1: Công dân có thể tự đăng ký trực tuyến. Tài khoản này có giá trị chứng minh thông tin cá nhân cơ bản trong các hoạt động, giao dịch không yêu cầu tính bảo mật quá cao.
• Tài khoản mức độ 2: Đây là mức độ có giá trị pháp lý cao nhất. Công dân phải trực tiếp đến cơ quan Công an để thực hiện xác thực vân tay và khuôn mặt. Tài khoản mức độ 2 có giá trị tương đương thẻ Căn cước vật lý và có thể thay thế hoàn toàn Sổ hộ khẩu trong việc chứng minh thông tin cư trú.

Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, giá trị của tài khoản định danh điện tử được khẳng định rõ rệt:

"Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có giá trị tương đương như việc sử dụng thẻ Căn cước trong thực hiện các giao dịch có yêu cầu xuất trình thẻ Căn cước; có giá trị cung cấp thông tin trong các loại giấy tờ của công dân đã được đồng bộ vào tài khoản định danh điện tử để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đối chiếu khi thực hiện các giao dịch có yêu cầu xuất trình giấy tờ đó."

Lộ trình số hóa và những lưu ý quan trọng cho người dân

Với sự ra đời của Luật Căn cước 2023, việc tích hợp thông tin vào căn cước điện tử không chỉ là quyền lợi mà còn là xu thế tất yếu để đơn giản hóa thủ tục hành chính. Người dân không còn phải lo lắng về việc thất lạc, hư hỏng hay phải mang theo nhiều loại giấy tờ tùy thân cồng kềnh.

Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, các chuyên gia pháp lý khuyến cáo người dân nên sớm thực hiện đăng ký tài khoản định danh mức độ 2. Khi thực hiện các thủ tục như đăng ký kết hôn, chuyển nhượng đất đai hay vay vốn ngân hàng, chỉ cần xuất trình thông tin trên ứng dụng VNeID, mọi dữ liệu về cư trú sẽ được truy xuất chính xác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc chuyển đổi từ quản lý bằng giấy tờ sang môi trường điện tử không chỉ giúp minh bạch hóa thông tin mà còn giảm thiểu tối đa các rào cản hành chính, giúp người dân thụ hưởng các dịch vụ công một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất.