Trong thị trường lao động hiện nay, khi đàm phán về thu nhập, hai khái niệm "Lương Gross" và "Lương Net" luôn là tâm điểm chú ý của cả người lao động và nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn lúng túng trong việc hiểu rõ bản chất và cách tính toán các khoản thuế, bảo hiểm đi kèm. Đặc biệt, việc tính thuế thu nhập cá nhân khi nhận lương Gross đòi hỏi sự am hiểu nhất định về các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cuối năm 2023.

Người lao động cần nắm rõ cách tính thuế TNCN từ lương Gross để bảo vệ quyền lợi (ảnh minh họa)

1. Lương Gross là gì? Bản chất của thu nhập tổng

Mặc dù các văn bản pháp luật như Bộ luật Lao động 2019 không đưa ra định nghĩa trực tiếp về thuật ngữ "Lương Gross", nhưng trong thực tế quản trị nhân sự, đây là một khái niệm phổ biến.

Lương Gross (Gross Salary) được hiểu là tổng mức thu nhập mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động trong mỗi kỳ thanh toán (thường là hàng tháng). Khoản tiền này bao gồm:

• Mức lương cơ bản theo thỏa thuận;
• Các khoản phụ cấp, trợ cấp (như phụ cấp ăn trưa, xăng xe, điện thoại...);
• Các khoản hoa hồng, tiền thưởng (nếu có).

Điểm mấu chốt là mức lương Gross này chưa trừ các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Do đó, số tiền thực tế bạn cầm về tay (Lương Net) sẽ thấp hơn con số Gross ghi trên hợp đồng.

2. Phân biệt lương Gross và lương Net: Lựa chọn nào tối ưu?

Việc lựa chọn nhận lương Gross hay lương Net thường phụ thuộc vào thỏa thuận giữa hai bên. Tuy nhiên, xu hướng hiện nay nhiều doanh nghiệp ưu tiên trả lương Gross vì tính minh bạch và dễ dàng trong quản lý chi phí nhân sự.

Khi nhận lương Gross, người lao động sẽ chủ động biết được mức đóng bảo hiểm xã hội và thuế TNCN của mình. Ngược lại, với lương Net, doanh nghiệp sẽ "bao trọn" các khoản này, nhưng đôi khi mức đóng bảo hiểm có thể bị thấp hơn so với kỳ vọng nếu doanh nghiệp không đóng trên tổng thu nhập thực tế.

Hợp đồng lao động thường ghi rõ mức lương Gross thỏa thuận giữa hai bên (ảnh minh họa)

3. Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế thu nhập cá nhân từ lương Gross năm 2023

Tại thời điểm tháng 11/2023, việc tính thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được thực hiện theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

3.1. Công thức tính thuế TNCN tổng quát

Căn cứ theo Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC, số thuế TNCN phải nộp được xác định như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó, để tìm được "Thu nhập tính thuế", chúng ta cần thực hiện các bước trừ lùi từ lương Gross:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ

Và:

Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập (Lương Gross) - Các khoản được miễn thuế

3.2. Các khoản giảm trừ quan trọng năm 2023

Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC và mức điều chỉnh tại Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, các khoản giảm trừ bao gồm:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 11 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/người/tháng.
• Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc: Tổng cộng 10,5% lương (trong đó: 8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN).
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo: Nếu có chứng từ hợp lệ.

3.3. Biểu thuế lũy tiến từng phần

Sau khi đã có thu nhập tính thuế, bạn áp dụng biểu thuế suất theo từng bậc để tính ra số tiền thuế cuối cùng:

4. Ví dụ minh họa thực tế

Giả sử ông A nhận mức lương Gross là 30 triệu đồng/tháng, có 01 người phụ thuộc và đóng bảo hiểm trên mức lương thực tế. Cách tính thuế TNCN của ông A trong tháng 11/2023 như sau:

1. Tiền đóng bảo hiểm bắt buộc: 30.000.000 × 10,5% = 3.150.000 đồng.
2. Các khoản giảm trừ gia cảnh: 11.000.000 (bản thân) + 4.400.000 (01 người phụ thuộc) = 15.400.000 đồng.
3. Thu nhập tính thuế: 30.000.000 - 3.150.000 - 15.400.000 = 11.450.000 đồng.
4. Tính thuế theo bậc:
   • Bậc 1: 5.000.000 × 5% = 250.000 đồng.
   • Bậc 2: (10.000.000 - 5.000.000) × 10% = 500.000 đồng.
   • Bậc 3: (11.450.000 - 10.000.000) × 15% = 217.500 đồng.
5. Tổng thuế TNCN phải nộp: 250.000 + 500.000 + 217.500 = 967.500 đồng.

Như vậy, sau khi trừ bảo hiểm và thuế, số tiền thực nhận (Lương Net) của ông A là: 30.000.000 - 3.150.000 - 967.500 = 25.882.500 đồng.

5. Kết luận và lời khuyên pháp lý

Việc hiểu rõ cách tính thuế thu nhập cá nhân khi nhận lương Gross giúp người lao động chủ động trong việc hoạch định tài chính cá nhân và đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ trích nộp thuế. Khi ký kết hợp đồng lao động, bạn nên yêu cầu doanh nghiệp làm rõ mức lương đóng bảo hiểm để tránh những thiệt thòi về quyền lợi an sinh xã hội sau này.

Nếu có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến tiền lương và thuế, quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chuyên sâu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.