Khi chấm dứt hợp đồng lao động, khoản trợ cấp thôi việc được xem là 'phao cứu sinh' tài chính quan trọng giúp người lao động ổn định cuộc sống trong thời gian tìm kiếm công việc mới. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều doanh nghiệp năm 2018, không ít người lao động vẫn còn khá lúng túng, thậm chí chịu thiệt thòi vì không nắm rõ cách xác định chính xác thời gian làm việc để tính toán con số này.

Quản lý nhân sự hướng dẫn người lao động về các khoản trợ cấp khi thôi việc (ảnh minh họa)

Theo quy định tại Điều 48 Bộ Luật lao động 2012, khi hợp đồng lao động chấm dứt theo quy định, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên. Mỗi năm làm việc được trợ cấp nửa tháng tiền lương.

Công thức 'vàng' để xác định thời gian tính trợ cấp

Để đưa ra một con số chính xác, tránh gây tranh chấp không đáng có, cả người lao động và bộ phận nhân sự cần tuân thủ công thức xác định thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc như sau:

Thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc = Tổng thời gian làm việc thực tế - Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp - Thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc trước đó.

Trong đó, việc xác định 'Tổng thời gian làm việc thực tế' là bước quan trọng nhất và cũng dễ gây nhầm lẫn nhất.

Những khoảng thời gian nào được tính là 'làm việc thực tế'?

Căn cứ vào khoản 1 Điều 14 Nghị định 05/2015/NĐ-CP, các khoảng thời gian sau đây được tính là thời gian người lao động đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động:

• Thời gian làm việc trực tiếp: Bao gồm cả thời gian thử việc, học nghề, tập nghề để làm việc cho doanh nghiệp.
• Thời gian được cử đi học: Các khóa đào tạo, nâng cao tay nghề do người sử dụng lao động cử đi.
• Thời gian nghỉ hưởng chế độ: Nghỉ ốm đau, thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
• Thời gian nghỉ có hưởng lương: Nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ, tết, nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng có hưởng lương theo quy định.
• Thời gian hoạt động đoàn thể: Thời gian nghỉ để thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đại diện tập thể lao động (Công đoàn).
• Thời gian ngừng việc: Các trường hợp phải ngừng việc, nghỉ việc không do lỗi của người lao động.
• Trường hợp đặc biệt: Thời gian bị tạm đình chỉ công việc hoặc tạm giữ, tạm giam nhưng sau đó được trở lại làm việc do cơ quan nhà nước kết luận không phạm tội.

Việc tính toán chính xác thời gian làm việc giúp đảm bảo quyền lợi tài chính cho người lao động (ảnh minh họa)

Lưu ý về thời gian tham gia Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Một điểm mấu chốt cần nhớ là thời gian người lao động đã tham gia BHTN sẽ không được tính để hưởng trợ cấp thôi việc từ người sử dụng lao động. Khoản này bao gồm:

• Thời gian người sử dụng lao động đã đóng BHTN cho người lao động.
• Thời gian người sử dụng lao động đã chi trả cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương mức đóng BHTN (đối với các trường hợp không thuộc đối tượng bắt buộc đóng BHTN theo luật).

Quy tắc làm tròn tháng lẻ cực kỳ quan trọng

Pháp luật lao động năm 2018 quy định rất rõ về cách xử lý các tháng lẻ để đảm bảo tính nhân văn và có lợi cho người lao động:

• Nếu thời gian lẻ từ đủ 01 tháng đến dưới 06 tháng: Được tính bằng 1/2 năm làm việc.
• Nếu thời gian lẻ từ đủ 06 tháng trở lên: Được tính tròn bằng 01 năm làm việc.

Lời khuyên pháp lý: Người lao động nên chủ động lưu giữ các bản sao hợp đồng lao động, bảng lương và sổ bảo hiểm xã hội để có cơ sở đối chiếu khi thực hiện thủ tục thôi việc. Việc nắm vững các quy định tại Bộ Luật lao động 2012 và Nghị định 05/2015/NĐ-CP sẽ giúp bạn tự tin bảo vệ quyền lợi của mình, tránh những sai sót đáng tiếc trong quá trình tất toán quyền lợi cuối cùng tại doanh nghiệp.