Thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm vẻ vang của mỗi công dân đối với Tổ quốc. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể về sức khỏe, hoàn cảnh gia đình hoặc học tập, công dân có thể được xem xét tạm hoãn gọi nhập ngũ. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành năm 2020, một người được hoãn nghĩa vụ quân sự mấy lần và thời gian kéo dài trong bao lâu? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định này dựa trên Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn mới nhất.

Các trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ năm 2020

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 và Điều 49 Luật Dân quân tự vệ 2019, những đối tượng sau đây sẽ được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình:

• Chưa đủ sức khỏe: Công dân chưa đủ tiêu chuẩn sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
• Hoàn cảnh gia đình khó khăn: Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm được UBND cấp xã xác nhận.
• Chính sách hậu phương quân đội: Một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.
• Có người thân đang phục vụ: Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
• Diện di dân, giãn dân: Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước.
• Cán bộ, công chức công tác vùng khó khăn: Được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
• Đang học tập: Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang đào tạo trình độ đại học hệ chính quy, trình độ cao đẳng hệ chính quy trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
• Dân quân thường trực: Đang thực hiện nhiệm vụ dân quân thường trực.

Hoãn nghĩa vụ quân sự vì lý do sức khỏe: Được hoãn mấy lần?

Lý do sức khỏe là một trong những căn cứ phổ biến nhất để tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Theo điểm a khoản 3 Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP, chỉ tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3. Những trường hợp sức khỏe loại 3 có tật khúc xạ về mắt (cận thị 1,5 diop trở lên, viễn thị các mức độ), nghiện ma túy, nhiễm HIV/AIDS sẽ không được gọi nhập ngũ.

Về số lần hoãn: Pháp luật hiện hành không quy định giới hạn số lần tạm hoãn vì lý do sức khỏe. Miễn là tại thời điểm khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự hàng năm, Hội đồng khám sức khỏe kết luận công dân "chưa đủ sức khỏe" (thường là loại 4, 5, 6) thì công dân đó vẫn tiếp tục được tạm hoãn.

Về thời gian hoãn: Việc tạm hoãn này kéo dài cho đến khi công dân hết độ tuổi gọi nhập ngũ (hết 25 tuổi hoặc hết 27 tuổi đối với người đã hoãn để học đại học, cao đẳng) hoặc cho đến khi sức khỏe của công dân được cải thiện và đạt tiêu chuẩn nhập ngũ trong các đợt tuyển quân sau đó.

Tạm hoãn nhập ngũ để đi học: Quy định khắt khe về "một khóa đào tạo"

Đối với sinh viên, việc tạm hoãn nghĩa vụ quân sự để đi học là quyền lợi quan trọng. Tuy nhiên, cần lưu ý quy định tại điểm g khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015: Công dân chỉ được tạm hoãn trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

Điều này có nghĩa là:

• Nếu bạn đã tốt nghiệp cao đẳng và tiếp tục học liên thông lên đại học, bạn sẽ không được tạm hoãn ở giai đoạn học đại học.
• Nếu bạn đang học đại học nhưng bỏ dở để thi lại và học một trường đại học khác, bạn cũng không được tính là đang trong "một khóa đào tạo" đầu tiên để được hoãn tiếp.
• Thời gian tạm hoãn tối đa chính là thời gian thiết kế của khóa học đó (ví dụ 4 năm đối với đại học, 3 năm đối với cao đẳng).

Đặc biệt, theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, độ tuổi gọi nhập ngũ thông thường là đến hết 25 tuổi, nhưng riêng với công dân đã được tạm hoãn để học đại học, cao đẳng thì độ tuổi này được kéo dài đến hết 27 tuổi.

Thủ tục xin tạm hoãn nghĩa vụ quân sự cần biết

Việc tạm hoãn không diễn ra tự động. Công dân thuộc diện được hoãn phải chủ động thực hiện các bước sau:

1. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn xin tạm hoãn và các giấy tờ chứng minh (Giấy xác nhận của nhà trường, giấy xác nhận hoàn cảnh gia đình của UBND xã, kết luận sức khỏe...).
2. Nộp hồ sơ: Gửi đến UBND cấp xã nơi cư trú để được xem xét, tổng hợp báo cáo Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp huyện.
3. Công khai danh sách: Danh sách công dân được tạm hoãn sẽ được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã trong thời hạn 20 ngày để đảm bảo tính minh bạch.

Kết luận: Số lần và thời gian hoãn nghĩa vụ quân sự phụ thuộc hoàn toàn vào lý do cụ thể. Nếu hoãn vì đi học, bạn chỉ được hoãn 01 lần cho 01 khóa đào tạo duy nhất. Nếu hoãn vì sức khỏe hoặc hoàn cảnh, bạn có thể được hoãn nhiều lần cho đến khi lý do đó không còn hoặc hết độ tuổi nhập ngũ. Công dân cần nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình để thực hiện đúng quy định của pháp luật.