Trong hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (Mẫu số 03-1B/TNDN) đóng vai trò then chốt đối với các đơn vị thuộc ngành ngân hàng và tín dụng. Khác với các doanh nghiệp sản xuất thông thường, đặc thù của ngành tài chính đòi hỏi việc bóc tách các khoản thu nhập lãi, chi phí lãi và dự phòng rủi ro một cách cực kỳ chính xác để xác định đúng nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Căn cứ pháp lý và đối tượng áp dụng Phụ lục 03-1B/TNDN

Tại thời điểm năm 2019, việc lập hồ sơ khai thuế TNDN được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 156/2013/TT-BTC và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 151/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 151/2014/TT-BTC, Phụ lục 03-1B/TNDN là thành phần bắt buộc kèm theo Tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu số 03/TNDN dành cho người nộp thuế là các ngân hàng, tổ chức tín dụng. Số liệu tại chỉ tiêu [16] của Phụ lục này sẽ được kết chuyển trực tiếp vào chỉ tiêu A1 trên Tờ khai chính.

Hướng dẫn chi tiết cách xác định các chỉ tiêu trọng yếu

Để lập đúng phụ lục này, kế toán cần căn cứ vào Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh trong Báo cáo tài chính năm của ngân hàng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho từng nhóm chỉ tiêu:

1. Nhóm chỉ tiêu về Thu nhập lãi thuần (Mã [01] đến [03])

• Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự [01]: Bao gồm lãi từ tiền gửi, lãi cho vay, lãi từ kinh doanh chứng khoán nợ và các khoản thu nhập tương tự phát sinh trong kỳ.
• Chi trả lãi và các chi phí tương tự [02]: Gồm lãi tiền gửi trả cho khách hàng, lãi tiền vay, chi phí phát hành giấy tờ có giá...
• Thu nhập lãi thuần [03]: Được xác định bằng công thức [03] = [01] - [02]. Đây là nguồn thu chính phản ánh hiệu quả hoạt động tín dụng của ngân hàng.

2. Hoạt động dịch vụ và kinh doanh ngoại hối (Mã [04] đến [07])

Các ngân hàng hiện nay đẩy mạnh mảng dịch vụ để giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng. Do đó, các chỉ tiêu này cần được theo dõi sát sao:

• Lãi/lỗ thuần từ hoạt động dịch vụ [06]: Là chênh lệch giữa Thu nhập dịch vụ [04] (phí thanh toán, phí bảo lãnh, phí đại lý...) và Chi phí dịch vụ [05].
• Lãi/lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối [07]: Phản ánh kết quả kinh doanh ngoại tệ và vàng tại đơn vị.

3. Hoạt động đầu tư và chi phí vận hành (Mã [08] đến [15])

Một điểm đặc thù quan trọng là Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng [15]. Kế toán cần lưu ý chỉ đưa vào chỉ tiêu này số tiền dự phòng được trích lập theo đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước và pháp luật về thuế để đảm bảo tính hợp lệ khi quyết toán.

"Chỉ tiêu [16] - Tổng lợi nhuận trước thuế được xác định theo công thức: [16] = [3] + [6] + [7] + [8] + [9] + [12] + [13] - [14] - [15]."

Mẫu biểu Phụ lục 03-1B/TNDN chuẩn theo quy định

Dưới đây là cấu trúc bảng biểu mà người nộp thuế cần hoàn thiện:

Lời khuyên cho doanh nghiệp khi quyết toán thuế năm 2019

Việc kê khai sai lệch các chỉ tiêu trên Phụ lục 03-1B/TNDN có thể dẫn đến việc bị ấn định thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Do đó, các ngân hàng cần đảm bảo hệ thống kế toán nội bộ được đồng bộ hóa với các quy định tại Thông tư 156/2013/TT-BTC. Đặc biệt, các khoản thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần [13] cần được đối chiếu kỹ với các thông báo chia cổ tức để tránh bỏ sót thu nhập chịu thuế.

Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp quý đơn vị thực hiện kỳ quyết toán thuế năm 2019 một cách thuận lợi và đúng pháp luật.