Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, số điện thoại không chỉ là công cụ liên lạc mà còn là "chìa khóa" để truy cập vào các dịch vụ công trực tuyến, tài khoản ngân hàng và định danh điện tử. Tuy nhiên, nhiều người dân đã rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi phát hiện thông tin Căn cước công dân (CCCD) của mình đang được sử dụng để đăng ký cho những số thuê bao lạ hoắc. Vậy trong trường hợp này, người dân cần xử lý như thế nào để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?

1. Số lạ đăng ký thông tin thuê bao của mình, phải làm sao?

Sau chiến dịch rà soát và chuẩn hóa thông tin thuê bao di động trên toàn quốc, dữ liệu người dùng đã được khớp nối chặt chẽ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những kẽ hở khiến thông tin cá nhân bị lợi dụng. Nếu bạn phát hiện có số điện thoại lạ đang đứng tên mình, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải trực tiếp đến điểm giao dịch của nhà mạng để thực hiện hủy số đã đăng ký mạo danh.

Theo quy định tại Nghị định 163/2024/NĐ-CP, quy trình xác thực thông tin thuê bao đã được siết chặt hơn. Khi đến điểm giao dịch, bạn cần chuẩn bị:

• Thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân (CCCD) bản gốc.
• Tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID (nếu có) để hỗ trợ xác thực nhanh chóng.

Tại đây, bạn yêu cầu nhân viên nhà mạng kiểm tra toàn bộ danh sách các số thuê bao đang đăng ký dưới số định danh cá nhân của mình. Đối với những số lạ không do bạn sử dụng, hãy yêu cầu hủy thông tin thuê bao ngay lập tức. Nhà mạng có trách nhiệm tiếp nhận và xử lý theo quy định tại Điều 17 Nghị định 163/2024/NĐ-CP về giấy tờ sử dụng để đăng ký thông tin thuê bao.

"Đối với người có quốc tịch Việt Nam: Giấy tờ tuỳ thân (bao gồm thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân hoặc căn cước điện tử hoặc tài khoản định danh điện tử (VNeID)...) còn thời hạn sử dụng và doanh nghiệp viễn thông có thể truy cập Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tham chiếu, xác thực..."

Việc xử lý trực tiếp tại quầy giao dịch là bắt buộc vì các tổng đài chăm sóc khách hàng thường không có thẩm quyền hủy thông tin thuê bao ngay qua điện thoại do yêu cầu bảo mật và xác thực chính chủ.

2. Lợi ích cốt lõi của việc chuẩn hóa thông tin thuê bao di động

Việc sở hữu một số điện thoại chính chủ không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn mang lại những lợi ích thiết thực cho người dùng trong kỷ nguyên số:

• Ngăn chặn lừa đảo và quấy rối: Khi mọi số thuê bao đều có định danh chính xác, các đối tượng lừa đảo qua mạng sẽ khó lòng ẩn danh. Cơ quan chức năng có thể dễ dàng truy vết và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.
• Định danh cuộc gọi: Từ cuối năm 2023, các cuộc gọi từ cơ quan nhà nước hoặc nhà mạng đã được gắn tên định danh (Brandname) như BO TTTT, VinaPhone, Viettel... giúp người dân phân biệt cuộc gọi chính thống với cuộc gọi rác.
• Sử dụng dịch vụ công trực tuyến: Số điện thoại chính chủ là điều kiện tiên quyết để đăng ký và sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, thực hiện các thủ tục hành chính trên Cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần đến trực tiếp cơ quan nhà nước.
• Bảo vệ tài khoản ngân hàng: Hầu hết các giao dịch tài chính hiện nay đều yêu cầu mã OTP gửi về số điện thoại. Nếu SIM không chính chủ, bạn có nguy cơ bị chiếm đoạt tài khoản nếu SIM bị thu hồi hoặc bị người khác mạo danh cấp lại.

3. Hướng dẫn kiểm tra CCCD đã đăng ký bao nhiêu số điện thoại

Để chủ động kiểm tra xem thông tin cá nhân của mình có bị lợi dụng hay không, người dân có thể thực hiện tra cứu nhanh qua tin nhắn SMS hoặc liên hệ tổng đài của các nhà mạng lớn:

• Mạng Viettel: Soạn tin nhắn theo cú pháp TTTB gửi 1414 (miễn phí). Hệ thống sẽ trả về thông tin họ tên, ngày sinh, số CCCD và danh sách các số thuê bao đang đứng tên bạn.
• Mạng VinaPhone: Gọi đến tổng đài miễn phí 18001091 hoặc soạn TTTB gửi 1414.
• Mạng MobiFone: Soạn TTTB gửi 1414 hoặc gọi tổng đài 9090 để được hỗ trợ.

Lưu ý quan trọng: Cú pháp TTTB gửi 1414 là cú pháp dùng chung cho tất cả các nhà mạng tại Việt Nam theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông. Nếu kết quả trả về có những số điện thoại mà bạn không hề biết, hãy thực hiện ngay quy trình xử lý tại mục 1 của bài viết này.

4. Chế tài xử phạt hành vi mạo danh thông tin người khác để đăng ký SIM

Hành vi sử dụng giấy tờ tùy thân của người khác để đăng ký thuê bao là vi phạm pháp luật nghiêm trọng và sẽ bị xử lý hành chính theo các quy định hiện hành.

Căn cứ Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi chiếm đoạt hoặc sử dụng CCCD của người khác có thể bị xử phạt như sau:

"Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi: Chiếm đoạt, sử dụng Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân hoặc Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân của người khác."

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực viễn thông, theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), các doanh nghiệp viễn thông hoặc đại lý bán SIM nếu thực hiện hòa mạng cho SIM đã được đăng ký thông tin sẵn (SIM rác) sẽ bị xử phạt rất nặng, mức phạt có thể lên đến 50 triệu đồng.

Việc siết chặt quản lý theo Luật Viễn thông 2023 và các văn bản hướng dẫn mới nhất nhằm mục tiêu loại bỏ hoàn toàn SIM rác, bảo vệ không gian mạng an toàn cho mọi người dân. Hãy chủ động bảo vệ thông tin cá nhân của mình và thông báo ngay cho cơ quan chức năng nếu phát hiện dấu hiệu bị xâm phạm danh tính.

Trên đây là những giải đáp chi tiết cho câu hỏi: Số lạ đăng ký thông tin thuê bao của mình thì phải làm sao? Nếu quý độc giả còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến quy định về viễn thông và định danh cá nhân, vui lòng liên hệ tổng đài 19006192 để được các chuyên gia pháp lý hỗ trợ kịp thời.