Trong công tác quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh, việc kê khai và khấu trừ thuế tại nguồn đối với các loại hình đại lý đặc thù như xổ số, bảo hiểm và bán hàng đa cấp đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Tính đến thời điểm tháng 09/2019, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC để đảm bảo tính chính xác trong việc lập Bảng kê chi tiết cá nhân có phát sinh doanh thu (Mẫu số 01-1/XSBHĐC).

Kế toán doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế cho các đại lý cá nhân (ảnh minh họa)

1. Căn cứ pháp lý và đối tượng phải lập bảng kê

Theo quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính, các tổ chức chi trả thu nhập cho cá nhân làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm hoặc bán hàng đa cấp có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trước khi chi trả thu nhập cho cá nhân.

Cụ thể, tại Điều 9 Thông tư 92/2015/TT-BTC quy định:

"Tổ chức chi trả thu nhập cho cá nhân làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân nếu tổng doanh thu trong năm dương lịch của cá nhân trên 100 triệu đồng."

Bảng kê 01-1/XSBHĐC là phụ lục bắt buộc đi kèm với Tờ khai mẫu số 01/XSBHĐC vào kỳ quyết toán thuế năm hoặc khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.

2. Hướng dẫn chi tiết cách ghi các chỉ tiêu trên Bảng kê 01-1/XSBHĐC

Để hoàn thiện bảng kê này, kế toán cần tập hợp dữ liệu chi tiết từ sổ sách theo dõi chi trả hoa hồng trong năm. Dưới đây là hướng dẫn cho các chỉ tiêu chính:

• Chỉ tiêu [01] đến [05]: Ghi đầy đủ thông tin về kỳ tính thuế (năm 2019), tên người nộp thuế (doanh nghiệp chi trả), mã số thuế và thông tin đại lý thuế (nếu có).
• Cột [07], [08], [09]: Ghi chính xác Họ tên, Mã số thuế cá nhân và số CMND/Hộ chiếu của từng cá nhân làm đại lý. Đây là thông tin đối chiếu quan trọng với cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.
• Cột [10] - Doanh thu trong năm: Là tổng số tiền hoa hồng, các khoản thưởng, hỗ trợ mà doanh nghiệp đã chi trả cho cá nhân trong năm dương lịch.
• Cột [11] - Doanh thu thuộc diện khấu trừ thuế: Chỉ ghi doanh thu của những cá nhân có tổng doanh thu trong năm trên 100 triệu đồng. Nếu cá nhân có doanh thu từ 100 triệu đồng trở xuống thì không thuộc diện khấu trừ thuế.
• Cột [12] - Số thuế phát sinh: Được tính bằng Doanh thu tại cột [11] nhân với thuế suất 5%.

Hoạt động đại lý xổ số và bảo hiểm phát sinh doanh thu cần kê khai thuế (ảnh minh họa)

3. Những lưu ý quan trọng về thuế suất và ngưỡng doanh thu

Trong bối cảnh năm 2019, việc xác định ngưỡng doanh thu 100 triệu đồng được tính dựa trên tổng doanh thu của cả năm dương lịch. Điều này có nghĩa là:

1. Nếu trong các tháng đầu năm, doanh thu lũy kế chưa quá 100 triệu đồng nhưng doanh nghiệp dự kiến cả năm sẽ trên 100 triệu đồng, doanh nghiệp có thể chủ động khấu trừ 5% ngay từ đầu để tránh áp lực nộp thuế lớn vào cuối năm cho cá nhân.
2. Trường hợp cá nhân làm đại lý cho nhiều tổ chức khác nhau, cá nhân đó có trách nhiệm tự quyết toán hoặc thông báo để các tổ chức nắm bắt tình hình doanh thu tổng thể, đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007.

Việc lập sai hoặc thiếu sót thông tin trên Bảng kê 01-1/XSBHĐC có thể dẫn đến việc doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính về thủ tục thuế hoặc bị truy thu số thuế chưa khấu trừ đúng quy định.

4. Kết luận

Bảng kê 01-1/XSBHĐC không chỉ là một biểu mẫu hành chính mà còn là công cụ để cơ quan thuế kiểm soát thu nhập của các cá nhân kinh doanh đại lý. Doanh nghiệp cần minh bạch hóa các khoản chi trả và lưu trữ hồ sơ đầy đủ để phục vụ công tác thanh kiểm tra thuế sau này.

Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp quý doanh nghiệp và các bạn kế toán thực hiện đúng quy định pháp luật thuế trong năm 2019.