Sự việc xe ô tô đang lưu thông hoặc đang đỗ bỗng dưng bốc cháy không chỉ gây thiệt hại nặng nề về tài sản mà còn khiến chủ xe rơi vào ma trận pháp lý khi xác định trách nhiệm bồi thường. Trong bối cảnh bạn đọc chia sẻ rằng chiếc xe vẫn còn thời hạn bảo hành hơn 2 năm và đã mua bảo hiểm cháy nổ, việc xác định đơn vị chịu trách nhiệm phụ thuộc mật thiết vào nguyên nhân gây cháy và các điều khoản trong hợp đồng dân sự đã ký kết.

1. Trách nhiệm của nhà sản xuất khi xe cháy do lỗi kỹ thuật

Theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại, nếu nguyên nhân cháy được xác định là do lỗi kỹ thuật từ khâu sản xuất (như lỗi hệ thống điện, rò rỉ nhiên liệu do thiết kế...), nhà sản xuất phải có trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng.

Dựa trên thực tế hợp đồng bảo hành và bảo hiểm tại thời điểm năm 2022, chúng ta chia làm hai kịch bản:

• Kịch bản A: Hợp đồng bảo hiểm có điều khoản loại trừ trách nhiệm nếu xe còn bảo hành và lỗi thuộc về nhà sản xuất. Trong trường hợp này, chủ xe phải trực tiếp làm việc và yêu cầu hãng xe bồi thường theo cam kết bảo hành.
• Kịch bản B: Hợp đồng bảo hiểm không loại trừ lỗi kỹ thuật. Lúc này, chủ xe có quyền lựa chọn yêu cầu công ty bảo hiểm bồi thường trước để nhanh chóng khắc phục hậu quả, sau đó công ty bảo hiểm sẽ thực hiện quyền thế quyền để đòi lại số tiền này từ nhà sản xuất theo Điều 49 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000.

2. Vai trò của Công ty bảo hiểm trong các vụ cháy nổ xe cơ giới

Nếu nguyên nhân cháy không phải do lỗi nhà sản xuất (ví dụ: do hỏa hoạn khách quan, chập điện do tác động ngoại cảnh...), trách nhiệm chính sẽ thuộc về doanh nghiệp bảo hiểm nếu chủ xe đã mua bảo hiểm vật chất xe (bao gồm quyền lợi cháy, nổ).

Căn cứ quy tắc bảo hiểm xe cơ giới và các quy định liên quan, mức bồi thường được xác định như sau:

Bồi thường tổn thất bộ phận

Theo nguyên tắc bồi thường tại Điều 46 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000, số tiền bồi thường sẽ dựa trên giá trị thực tế của xe:

• Nếu số tiền bảo hiểm bằng hoặc trên giá trị thực tế: Bảo hiểm bồi thường toàn bộ chi phí sửa chữa, thay thế phụ tùng mới chính hãng (nếu có điều khoản thay thế mới).
• Nếu số tiền bảo hiểm dưới giá trị thực tế (bảo hiểm dưới giá trị): Số tiền bồi thường = Chi phí thực tế x (Số tiền bảo hiểm / Giá trị thực tế của xe).

Bồi thường tổn thất toàn bộ

Xe được coi là tổn thất toàn bộ khi chi phí sửa chữa dự kiến vượt quá 75% giá trị thực tế của xe hoặc xe bị cháy rụi không thể phục hồi. Trong trường hợp này, công ty bảo hiểm sẽ bồi thường bằng giá trị thực tế của xe ngay trước khi xảy ra tổn thất, nhưng không vượt quá số tiền bảo hiểm ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm.

"Doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường tổn thất toàn bộ trong trường hợp xe bị thiệt hại trên 75% giá trị thực tế hoặc chi phí phục hồi bằng hoặc trên 75% giá trị thực tế của xe tại thời điểm ngay trước khi xảy ra tổn thất."

3. Những lưu ý quan trọng để được bồi thường thỏa đáng

Để đảm bảo quyền lợi, chủ xe cần lưu ý các quy định về thông báo tổn thất tại Điều 15 Nghị định 03/2021/NĐ-CP (áp dụng tương tự cho bảo hiểm tự nguyện về mặt quy trình phối hợp):

• Giữ nguyên hiện trường: Trừ trường hợp phải cứu hộ để giảm thiểu thiệt hại, chủ xe không được tự ý di dời hoặc sửa chữa xe trước khi có sự xác nhận của giám định viên.
• Phối hợp với cơ quan chức năng: Kết luận của cơ quan Công an về nguyên nhân cháy là chứng cứ pháp lý quan trọng nhất để xác định trách nhiệm thuộc về ai.
• Kiểm tra điều khoản loại trừ: Hãy đọc kỹ hợp đồng để xem xe có bị từ chối bồi thường nếu cháy do chủ xe tự ý lắp đặt thêm thiết bị điện không đúng chuẩn hay không.

Việc xe ô tô bị cháy là rủi ro không ai mong muốn. Tuy nhiên, với việc nắm vững các quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000, chủ xe hoàn toàn có cơ sở pháp lý để yêu cầu các bên liên quan thực hiện đúng nghĩa vụ bồi thường của mình.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về trách nhiệm bồi thường khi xe ô tô bị cháy dựa trên quy định pháp luật hiện hành năm 2022. Nếu quý khách cần hỗ trợ pháp lý chi tiết hơn về trường hợp cụ thể của mình, vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư để được tư vấn kịp thời.