Trong đời sống hàng ngày, xe máy là phương tiện di chuyển thiết yếu. Tuy nhiên, một bộ phận người dân, đặc biệt là đồng bào vùng sâu vùng xa, vẫn còn gặp rào cản về trình độ văn hóa. Câu hỏi đặt ra là: Không biết chữ có được thi bằng lái xe máy không? Quy định mới nhất tại Thông tư 35/2024/TT-BGTVT (có hiệu lực từ năm 2025 và áp dụng xuyên suốt năm 2026) đã mở ra cơ hội cho những trường hợp đặc biệt này.

Người không biết chữ có được thi bằng lái xe máy A1 không?

Về nguyên tắc chung, để được cấp Giấy phép lái xe (GPLX) hạng A1, người dự thi phải trải qua hai phần thi: Lý thuyết và Thực hành. Đối với đa số người dân, phần thi lý thuyết được thực hiện trên máy tính, đòi hỏi thí sinh phải biết đọc và hiểu tiếng Việt để chọn đáp án đúng.

Do đó, đối với người dân bình thường không biết chữ, việc vượt qua kỳ thi sát hạch lý thuyết theo quy trình chuẩn là rất khó khăn. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam mang tính nhân văn sâu sắc, đã dành riêng một cơ chế đặc thù cho đồng bào dân tộc thiểu số không biết đọc, viết tiếng Việt.

Quy định đặc thù cho đồng bào dân tộc thiểu số không biết chữ

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 35/2024/TT-BGTVT, việc đào tạo lái xe cho đối tượng này được thực hiện như sau:

Lớp học cho người dân tộc thiểu số không biết đọc, viết tiếng Việt phải giảng dạy riêng và có người phiên dịch tiếng dân tộc thiểu số. Phương pháp đào tạo chủ yếu bằng hình ảnh trực quan, tranh vẽ hệ thống biển báo, mô hình, sa hình và kỹ năng xử lý tình huống thực tế.

Quy trình sát hạch lý thuyết bằng hình thức hỏi - đáp

Điểm mới và quan trọng nhất nằm ở Điều 27 Thông tư 35/2024/TT-BGTVT. Thay vì phải làm bài trên máy tính, thí sinh sẽ được sát hạch lý thuyết bằng hình thức hỏi - đáp trực tiếp.

• Hình thức: Sát hạch viên đọc câu hỏi, thí sinh trả lời và sát hạch viên sẽ đánh dấu vào bài thi trắc nghiệm trên giấy.
• Người phiên dịch: Quá trình thi có sự hỗ trợ của người phiên dịch tiếng dân tộc để đảm bảo thí sinh hiểu đúng nội dung câu hỏi.
• Xác nhận kết quả: Thí sinh có thể ký tên hoặc điểm chỉ vào biên bản tổng hợp kết quả sát hạch.

Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị

Để được tham gia kỳ thi theo quy trình riêng này, người dân cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

1. Đơn đề nghị học, sát hạch để cấp giấy phép lái xe.
2. Bản sao thẻ Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn thời hạn.
3. Giấy khám sức khỏe của người lái xe do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp.
4. Giấy xác nhận là người dân tộc thiểu số không biết đọc, viết tiếng Việt do UBND xã, phường, thị trấn nơi cư trú cấp (có giá trị trong vòng 01 năm).

Như vậy, nếu bạn là người dân tộc thiểu số và không biết chữ, bạn hoàn toàn có thể yên tâm đăng ký học và thi bằng lái xe máy A1 theo quy định hỗ trợ của Nhà nước. Đối với các trường hợp khác không thuộc diện dân tộc thiểu số, lời khuyên tốt nhất là nên tham gia các lớp xóa mù chữ hoặc sử dụng xe máy điện, xe dưới 50cc không yêu cầu bằng lái.