Tranh chấp về lối đi chung, đặc biệt là việc hàng xóm tận dụng không gian chung để đồ đạc, xe cộ hoặc kinh doanh, luôn là mồi lửa cho những mâu thuẫn âm ỉ trong các khu dân cư tại Việt Nam. Vậy dưới góc độ pháp lý, hành vi này được điều chỉnh như thế nào và người dân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?

Quy định về quyền đối với bất động sản liền kề

Trong bối cảnh đô thị hóa, các bất động sản thường nằm sát cạnh nhau, việc sử dụng chung một lối đi là điều tất yếu. Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, quyền đối với bất động sản liền kề (bao gồm quyền về lối đi) được xác lập nhằm đảm bảo nhu cầu khai thác hợp lý các bất động sản.

Cụ thể, Điều 248 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về nguyên tắc thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề như sau:

"Việc thực hiện quyền đối với bất động sản liền kề theo thỏa thuận của các bên. Trường hợp các bên không có thỏa thuận thì thực hiện theo các nguyên tắc sau đây: 1. Bảo đảm nhu cầu hợp lý của việc khai thác bất động sản hưởng quyền phù hợp với mục đích sử dụng của cả bất động sản hưởng quyền và bất động sản chịu hưởng quyền. 2. Không được lạm dụng quyền đối với bất động sản chịu hưởng quyền. 3. Không được thực hiện hành vi ngăn cản hoặc làm cho việc thực hiện quyền đối với bất động sản hưởng quyền trở nên khó khăn."

Hàng xóm để đồ đạc trên lối đi chung có vi phạm pháp luật?

Dựa trên khoản 3 Điều 248 Bộ luật Dân sự 2015, bất kỳ hành vi nào làm cho việc thực hiện quyền đối với lối đi chung trở nên khó khăn đều bị coi là vi phạm. Việc một hộ gia đình để đồ đạc, xe hủ tiếu hay các vật dụng kinh doanh trên lối đi chung, gây cản trở việc đi lại của các hộ xung quanh là hành vi không được phép.

Tuy nhiên, thực tế giải quyết tranh chấp cần sự linh hoạt và thấu tình đạt lý. Nếu hàng xóm chỉ sử dụng một phần không gian và vẫn đảm bảo lối đi thông thoáng cho các hộ khác, cơ quan chức năng thường ưu tiên việc tự thỏa thuận giữa các bên.

Giải quyết tranh chấp: Khi nào cần sự can thiệp của cơ quan chức năng?

Trong trường hợp việc để đồ đạc làm cho gia đình bạn hoàn toàn không có lối đi hoặc việc đi lại trở nên cực kỳ khó khăn, bạn có quyền yêu cầu cơ quan Công an khu vực hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã can thiệp. Đây là lúc hành vi lấn chiếm đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền về lối đi qua được quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015.

Lời khuyên pháp lý: Trước khi nhờ đến sự can thiệp của pháp luật, các bên nên tiến hành hòa giải cơ sở. Một cuộc đối thoại văn minh trên tinh thần láng giềng thường mang lại kết quả nhanh chóng và bền vững hơn so với các biện pháp cưỡng chế hành chính.

Nếu việc hòa giải không thành, bạn cần thu thập bằng chứng (hình ảnh, video, biên bản làm việc của tổ dân phố) để gửi đơn kiến nghị lên cơ quan có thẩm quyền yêu cầu giải quyết theo đúng quy định của pháp luật dân sự.