Trong môi trường làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập, việc viên chức quyết định chấm dứt hợp đồng làm việc thường xuất phát từ nhiều lý do cá nhân hoặc khách quan. Tuy nhiên, không hiếm trường hợp sau khi đã đặt bút ký vào đơn xin thôi việc và gửi lên ban lãnh đạo, viên chức lại thay đổi ý định vì những lý do khác nhau. Câu hỏi đặt ra là: Liệu pháp luật có cơ chế nào cho phép viên chức "rút đơn" sau khi đã nộp hay không?

Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc của viên chức

Theo quy định tại Điều 29 Luật Viên chức 2010 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi 2019 có hiệu lực từ ngày 01/07/2020), viên chức có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc nhưng phải tuân thủ các điều kiện về thời gian báo trước.

Đối với hợp đồng làm việc không xác định thời hạn

Viên chức làm việc theo loại hợp đồng này có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng phải thông báo bằng văn bản cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 45 ngày. Riêng trường hợp viên chức bị ốm đau hoặc bị tai nạn đã điều trị 06 tháng liên tục thì thời gian báo trước được rút ngắn xuống còn ít nhất 03 ngày.

Đối với hợp đồng làm việc xác định thời hạn

Viên chức chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể như: không được bố trí đúng vị trí việc làm, không được trả lương đầy đủ, bị ngược đãi, hoặc bản thân/gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng. Tùy vào từng trường hợp mà thời gian báo trước sẽ là ít nhất 03 ngày hoặc 30 ngày.

Thủ tục giải quyết thôi việc và thời hạn 20 ngày "vàng"

Bên cạnh quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, viên chức còn có thể thôi việc theo nguyện vọng cá nhân. Quy trình này được hướng dẫn chi tiết tại Điều 38 Nghị định 29/2012/NĐ-CP (vẫn đang có hiệu lực tại thời điểm tháng 08/2020):

"1. Viên chức được giải quyết thôi việc trong các trường hợp sau: a) Viên chức có đơn tự nguyện xin thôi việc được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền đồng ý bằng văn bản..."

Về thời hạn giải quyết, khoản 3 Điều 38 Nghị định 29/2012/NĐ-CP nêu rõ:

"Trong thời hạn 20 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn, nếu đồng ý cho viên chức thôi việc thì người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập ra quyết định chấm dứt hợp đồng làm việc; nếu không đồng ý cho viên chức thôi việc thì trả lời viên chức bằng văn bản và nêu rõ lý do..."

Rút đơn xin thôi việc: Có được phép hay không?

Một điểm đáng lưu ý là cả Luật Viên chức 2010 và Nghị định 29/2012/NĐ-CP đều không có quy định cụ thể về việc viên chức được quyền rút lại đơn xin thôi việc sau khi đã nộp.

Tuy nhiên, xét dưới góc độ quan hệ hợp đồng làm việc và nguyên tắc thỏa thuận, việc viên chức muốn rút đơn có thể được hiểu là một đề nghị hủy bỏ việc chấm dứt hợp đồng. Do pháp luật không cấm, nên việc có chấp nhận cho viên chức rút đơn hay không sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

Nếu trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn, người đứng đầu đơn vị chưa ra quyết định chấm dứt hợp đồng làm việc bằng văn bản, viên chức hoàn toàn có thể gửi văn bản đề nghị rút lại đơn xin thôi việc đã nộp. Nếu lãnh đạo đơn vị chấp thuận, quan hệ công tác của viên chức sẽ tiếp tục duy trì bình thường.

Những lưu ý quan trọng khi viên chức muốn thôi việc

Viên chức cần lưu ý rằng có những trường hợp đơn vị có quyền không đồng ý cho thôi việc theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Nghị định 29/2012/NĐ-CP, bao gồm:

• Đang bị xem xét xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
• Chưa làm việc đủ thời gian cam kết khi được cử đi đào tạo hoặc khi được xét tuyển;
• Chưa hoàn thành việc thanh toán các khoản tiền, tài sản đối với đơn vị;
• Do yêu cầu công tác và chưa bố trí được người thay thế.

Tóm lại, việc rút đơn xin thôi việc là hoàn toàn có thể thực hiện được trên thực tế nếu có sự thống nhất giữa viên chức và đơn vị sử nghiệp công lập. Tuy nhiên, để tránh những rắc rối pháp lý và ảnh hưởng đến uy tín cá nhân, viên chức nên cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định nộp đơn chính thức.