Trong kỷ nguyên số hóa, ứng dụng VNeID đã trở thành "vật bất ly thân" của mỗi công dân Việt Nam. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến không ít người đau đầu là: Đã có tài khoản định danh mức độ 1 rồi, liệu có bị ép buộc phải đăng ký lên mức độ 2 hay không? Nếu không nâng cấp, quyền lợi của bạn sẽ bị ảnh hưởng ra sao? Hãy cùng chúng tôi bóc tách vấn đề này dưới góc độ pháp lý mới nhất.

Tài khoản định danh điện tử mức độ 2: Không chỉ là 'số hóa' giấy tờ

Theo quy định tại Nghị định 69/2024/NĐ-CP, tài khoản định danh điện tử là tập hợp tên đăng nhập, mật khẩu hoặc hình thức xác thực khác được tạo lập bởi cơ quan quản lý định danh và xác thực điện tử.

Nếu như mức độ 1 chỉ bao gồm các thông tin cơ bản như số định danh, họ tên, ngày sinh... thì mức độ 2 là phiên bản "nâng cấp hoàn hảo". Ở mức độ này, tài khoản của bạn sẽ được tích hợp thêm thông tin sinh trắc học (ảnh chân dung, vân tay) và đặc biệt là các loại giấy tờ quan trọng như: Giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế, hộ chiếu... Điều này biến chiếc điện thoại của bạn thành một chiếc "ví điện tử" chứa đựng toàn bộ nhân thân pháp lý.

Có bắt buộc phải đăng ký mức độ 2 khi đã có mức độ 1?

Đây là thắc mắc phổ biến nhất của người dân. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần căn cứ vào tinh thần của Nghị định 69/2024/NĐ-CP (thay thế Nghị định 59/2022/NĐ-CP trước đây). Pháp luật hiện hành quy định về việc sử dụng tài khoản định danh điện tử như sau:

Cơ quan, tổ chức, cá nhân được tạo lập tài khoản để phục vụ cho hoạt động của mình và chịu trách nhiệm xác thực, bảo đảm tính chính xác của tài khoản do mình tạo lập, quyết định mức độ và giá trị sử dụng của từng mức độ tài khoản.

Như vậy, về mặt nguyên tắc, việc đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 là tự nguyện, không có quy định nào bắt buộc công dân phải nâng cấp từ mức độ 1 lên mức độ 2. Bạn hoàn toàn có quyền quyết định mức độ tài khoản mà mình muốn sử dụng tùy theo nhu cầu thực tế.

Những đặc quyền 'vàng' khi sở hữu tài khoản định danh mức độ 2

Dù không bắt buộc, nhưng các chuyên gia pháp lý luôn khuyến khích người dân nên sớm hoàn thiện định danh mức độ 2. Tại sao lại như vậy? Câu trả lời nằm ở những tiện ích vượt trội mà mức độ 1 không thể có được:

• Thay thế hoàn toàn thẻ Căn cước vật lý: Tài khoản mức độ 2 có giá trị tương đương thẻ Căn cước trong các giao dịch yêu cầu xuất trình giấy tờ.
• Tạm biệt nỗi lo quên giấy tờ: Toàn bộ Giấy phép lái xe, Đăng ký xe, Bảo hiểm y tế... đều được tích hợp sẵn. Bạn không cần mang theo một xấp giấy tờ dày cộm khi đi làm thủ tục hành chính.
• Thực hiện dịch vụ công tại nhà: Với mức độ 2, bạn có thể tự thực hiện các thủ tục như đăng ký thường trú, tạm trú, khai báo lưu trú ngay trên ứng dụng VNeID mà không cần đến trụ sở công an.
• Bảo mật tuyệt đối: Các giao dịch tài chính, thanh toán qua VNeID mức độ 2 được bảo vệ bởi hệ thống xác thực sinh trắc học, cực kỳ an toàn trước các nguy cơ lừa đảo.

Lời khuyên từ chuyên gia: Mặc dù không bị xử phạt nếu chỉ dùng mức độ 1, nhưng để tận hưởng trọn vẹn các tiện ích của Chính phủ số và tiết kiệm thời gian, công sức khi giải quyết thủ tục hành chính, bạn nên dành chút thời gian đến cơ quan Công an gần nhất để đăng ký mức độ 2. Đây là bước đầu tư xứng đáng cho sự tiện lợi của chính bạn trong tương lai.