Trong quan hệ hôn nhân, việc một bên vợ hoặc chồng tự ý dùng tài sản chung để tặng cho người thứ ba (nhân tình) là hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền sở hữu tài sản và đạo đức gia đình. Câu hỏi đặt ra là: Khi phát hiện chồng dùng tiền tích cóp của hai vợ chồng để mua nhà, xe cho "bồ nhí", người vợ có thể đòi lại được những tài sản này hay không? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

1. Xác định nguồn gốc tài sản: Chìa khóa để đòi lại quyền lợi

Để biết có đòi lại được tài sản hay không, việc đầu tiên cần làm là xác định nguồn tiền mà người chồng đã sử dụng để mua tài sản đó là tài sản chung hay tài sản riêng.

Trường hợp 1: Tài sản được mua bằng nguồn tiền từ tài sản chung

Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng được định nghĩa như sau:

Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Như vậy, nếu người chồng dùng tiền lương, thu nhập từ kinh doanh trong thời kỳ hôn nhân để mua nhà cho nhân tình mà không có sự đồng ý của người vợ, thì đây là hành vi định đoạt tài sản chung trái pháp luật. Người vợ hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch tặng cho hoặc mua bán đó là vô hiệu để thu hồi tài sản về khối tài sản chung.

Trường hợp 2: Tài sản được mua bằng tài sản riêng của chồng

Ngược lại, nếu người chồng chứng minh được số tiền mua nhà là tài sản riêng (có trước khi kết hôn, được thừa kế riêng hoặc tặng cho riêng), thì theo Điều 43 và Điều 44 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, họ có quyền tự mình chiếm hữu, sử dụng và định đoạt.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng: Nếu tài sản riêng đó tạo ra hoa lợi, lợi tức và đây là nguồn sống duy nhất của gia đình, thì việc định đoạt phải có sự đồng ý của người vợ. Nếu không, người vợ vẫn có căn cứ để phản đối giao dịch này.

2. Lợi thế của người vợ khi giải quyết ly hôn do chồng ngoại tình

Trong trường hợp mâu thuẫn trầm trọng dẫn đến ly hôn, hành vi ngoại tình của người chồng không chỉ là căn cứ để Tòa án giải quyết cho ly hôn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc chia tài sản. Theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản chung về nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến yếu tố lỗi:

Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

... 2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Việc người chồng ngoại tình, dùng tài sản chung nuôi nhân tình được coi là lỗi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ chung thủy. Do đó, người vợ có cơ hội được chia phần tài sản nhiều hơn để bù đắp những thiệt hại về tinh thần và kinh tế.

3. Chế tài xử phạt hành vi chung sống như vợ chồng với người khác

Không chỉ dừng lại ở việc tranh chấp tài sản, hành vi "nuôi bồ nhí" còn bị pháp luật xử lý hành chính hoặc hình sự tùy mức độ.

Xử phạt hành chính

Theo Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hành vi đang có vợ mà chung sống như vợ chồng với người khác sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi ngoại tình gây hậu quả nghiêm trọng (làm cho quan hệ hôn nhân dẫn đến ly hôn, hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm), người chồng có thể bị truy cứu về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015:

Điều 182. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác... thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

Lời khuyên pháp lý: Để đòi lại tài sản, người vợ cần thu thập các bằng chứng về dòng tiền (sao kê ngân hàng, hợp đồng mua bán, người làm chứng) chứng minh tài sản đó được hình thành từ nguồn thu nhập chung. Đồng thời, nên tìm đến sự hỗ trợ của Luật sư để thực hiện các thủ tục ngăn chặn tẩu tán tài sản kịp thời.

Nội dung tư vấn trên được cập nhật dựa trên các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tháng 02/2024. Nếu quý khách cần hỗ trợ chi tiết hơn cho trường hợp cụ thể của mình, hãy liên hệ với đội ngũ Luật sư của chúng tôi.