Ưu tiên thỏa thuận của vợ chồng về việc nuôi con sau ly hôn

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, ly hôn không chỉ là sự chấm dứt quan hệ hôn nhân mà còn mở ra những cuộc tranh chấp căng thẳng về quyền nuôi dưỡng con cái. Theo quy định tại Điều 71 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha mẹ có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự.

Pháp luật Việt Nam luôn đề cao quyền tự quyết của các bên. Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 nêu rõ:

"Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con..."

Như vậy, nếu hai vợ chồng có thể ngồi lại và thống nhất được phương án nuôi dưỡng cả hai con, Tòa án sẽ ưu tiên công nhận sự thỏa thuận này để đảm bảo sự ổn định tâm lý cho trẻ.

Cha mẹ nên ưu tiên thỏa thuận để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con (ảnh minh họa)

Làm thế nào để giành quyền nuôi cả hai con khi không thể thỏa thuận?

Thực tế cho thấy, khi gia đình có từ hai con trở lên, Tòa án thường có xu hướng chia mỗi bên nuôi một con để giảm bớt gánh nặng kinh tế và đảm bảo cả cha và mẹ đều được thực hiện quyền nuôi dưỡng. Tuy nhiên, nếu một bên muốn giành quyền nuôi cả hai con (để anh chị em không bị chia cắt), bên đó phải chứng minh được mình có điều kiện vượt trội và việc tách rời các con sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của chúng.

1. Chứng minh điều kiện về vật chất (Kinh tế)

Đây là yếu tố nền tảng nhưng không phải là duy nhất. Bạn cần cung cấp cho Tòa án các chứng cứ về:

• Thu nhập ổn định: Sao kê lương, hợp đồng lao động hoặc các nguồn thu nhập hợp pháp khác đủ để trang trải chi phí sinh hoạt, học tập và y tế cho cả hai con.
• Chỗ ở ổn định: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê nhà dài hạn, đảm bảo không gian sống sạch sẽ, an toàn và gần trường học.
• Môi trường sống: Chứng minh khu vực sinh sống có đầy đủ tiện ích giáo dục, vui chơi giải trí lành mạnh.

2. Chứng minh điều kiện về tinh thần

Tòa án đặc biệt quan tâm đến việc ai là người gần gũi và có thời gian chăm sóc con nhiều hơn. Bạn cần chứng minh:

• Thời gian dành cho con: Bạn không quá bận rộn với công việc, có thể đưa đón con đi học, dạy bảo con học hành và vui chơi cùng con hàng ngày.
• Đạo đức và lối sống: Bản thân có lối sống lành mạnh, không mắc các tệ nạn xã hội, có trình độ văn hóa và khả năng giáo dục con tốt.
• Sự gắn kết giữa các con: Đây là luận điểm quan trọng. Hãy chứng minh rằng hai con rất gắn bó với nhau, việc tách rời sẽ gây tổn thương tâm lý sâu sắc cho trẻ.

Sự gắn kết giữa anh chị em là yếu tố quan trọng để Tòa án xem xét không chia cắt quyền nuôi con (ảnh minh họa)

3. Nguyện vọng của con và các yếu tố đặc biệt

Theo khoản 2 Điều 81, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của con muốn ở với ai. Đây là một kênh tham khảo quan trọng nhưng không mang tính quyết định tuyệt đối nếu môi trường đó không đảm bảo lợi ích tốt nhất cho trẻ.

Ngoài ra, nếu bạn có bằng chứng về việc đối phương không đủ điều kiện nuôi con như: thường xuyên bạo lực gia đình, không có thu nhập ổn định, hoặc có lối sống không lành mạnh ảnh hưởng đến trẻ, hãy cung cấp đầy đủ cho Tòa án để tăng khả năng giành quyền nuôi cả hai con.

Nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con

Dù bạn giành được quyền nuôi cả hai con, cần lưu ý rằng đối phương vẫn có quyền và nghĩa vụ đối với con theo Điều 82 và Điều 83. Họ có nghĩa vụ cấp dưỡng và có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở, trừ trường hợp lạm dụng việc thăm nom để gây ảnh hưởng xấu đến trẻ.

Việc giành quyền nuôi con là một hành trình pháp lý đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chứng cứ và tâm lý. Để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho mình và các con, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm.