Nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân đối với Tổ quốc. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng quân đội, pháp luật quy định rất chặt chẽ về các tiêu chuẩn tuyển chọn, từ sức khỏe đến trình độ văn hóa. Một câu hỏi thường gặp là: Những người mắc bệnh lý về Tai - Mũi - Họng như viêm xoang hay vẹo vách ngăn mũi có phải đi nghĩa vụ quân sự không? Và trình độ học vấn ảnh hưởng thế nào đến việc gọi nhập ngũ?

Tiêu chuẩn sức khỏe: Viêm xoang và vẹo vách ngăn được chấm điểm thế nào?

Việc đánh giá sức khỏe để tuyển chọn công dân nhập ngũ được thực hiện dựa trên Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP. Tại Phụ lục 1 của văn bản này, các bệnh lý về mũi xoang được phân loại điểm số cụ thể như sau:

• Đối với bệnh viêm xoang (Mục 41): Viêm xoang cấp tính hoặc viêm xoang hàm mạn tính đều được chấm điểm 4. Riêng viêm xoang trán hoặc xoang sàng mạn tính bị chấm điểm 5.
• Đối với vẹo vách ngăn mũi (Mục 36): Nếu vẹo vách ngăn không gây rối loạn hô hấp thì chấm điểm 3. Tuy nhiên, nếu đã gây rối loạn hô hấp hoặc phát âm mức độ nhẹ, điểm số sẽ từ 4 đến 5.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 9 Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP, cách phân loại sức khỏe được xác định như sau:

"d) Loại 4: Có ít nhất 1 chỉ tiêu bị điểm 4;
đ) Loại 5: Có ít nhất 1 chỉ tiêu bị điểm 5;"

Đồng thời, tại điểm a khoản 3 Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP, tiêu chuẩn sức khỏe để tuyển quân là:

"a) Tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP..."

Như vậy, nếu công dân bị viêm xoang cấp tính (điểm 4) hoặc vẹo vách ngăn gây rối loạn hô hấp (điểm 4-5) thì sức khỏe sẽ bị xếp vào loại 4 hoặc loại 5. Với mức phân loại này, công dân không đủ tiêu chuẩn sức khỏe để gọi nhập ngũ.

Tiêu chuẩn văn hóa: Học hết lớp 5 có được gọi nhập ngũ?

Bên cạnh sức khỏe, trình độ văn hóa cũng là một tiêu chuẩn bắt buộc. Theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP:

"a) Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp. Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7."

Đối với các vùng đặc biệt khó khăn hoặc đồng bào dân tộc thiểu số dưới 10.000 người, tỷ lệ tuyển chọn công dân có trình độ tiểu học không được quá 25%. Tuy nhiên, trong bối cảnh chung, trình độ hết lớp 5 được coi là chưa đạt tiêu chuẩn văn hóa tối thiểu để thực hiện nghĩa vụ quân sự tại hầu hết các địa phương.

Các trường hợp được tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ

Ngoài các tiêu chuẩn về sức khỏe và văn hóa, Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 còn quy định cụ thể các trường hợp được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ tại Điều 41.

Cụ thể, công dân sẽ được tạm hoãn nếu chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe, hoặc là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động. Các trường hợp đang học đại học, cao đẳng hệ chính quy cũng thuộc diện tạm hoãn trong thời gian một khóa đào tạo.

Miễn gọi nhập ngũ được áp dụng cho con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một, hoặc người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân...

Tóm lại, đối với trường hợp công dân vừa bị viêm xoang cấp tính, vừa chỉ mới học hết lớp 5, đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành năm 2021, công dân này không đủ điều kiện để tuyển chọn và gọi nhập ngũ do không đạt cả tiêu chuẩn về sức khỏe lẫn tiêu chuẩn về trình độ văn hóa.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn chi tiết và chính xác cho quý độc giả về các tiêu chuẩn tuyển chọn nghĩa vụ quân sự. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào khác, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn pháp lý kịp thời.