Trong hoạt động kinh doanh, việc bị cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn được xem là một "bản án" nặng nề, có thể khiến mọi giao dịch của doanh nghiệp bị đình trệ hoàn toàn. Tuy nhiên, pháp luật vẫn mở ra một "khe cửa hẹp" để các đơn vị này duy trì hoạt động tối thiểu. Vậy thực hư việc có được xuất hóa đơn lẻ khi bị cưỡng chế hóa đơn là như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Cưỡng chế hóa đơn là gì và khi nào "lệnh trừng phạt" này được ban hành?

Cưỡng chế hóa đơn, hay tên gọi pháp lý chính xác là cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn, là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất của cơ quan thuế nhằm thu hồi nợ đọng. Khi biện pháp này có hiệu lực, doanh nghiệp không được phép phát hành hay sử dụng bất kỳ hóa đơn nào đã thông báo phát hành trước đó.

Theo quy định tại Điều 124 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế sẽ rơi vào tầm ngắm của biện pháp cưỡng chế này trong các trường hợp điển hình sau:

• Nợ thuế quá hạn: Số tiền thuế, tiền chậm nộp đã quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hoặc hết thời hạn gia hạn.
• Hành vi tẩu tán tài sản: Người nộp thuế còn nợ thuế nhưng có dấu hiệu bỏ trốn hoặc tẩu tán tài sản để né tránh nghĩa vụ.
• Không chấp hành xử phạt: Quá thời hạn chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế mà vẫn chưa thực hiện.

"Lối thoát" cho doanh nghiệp: Có được xuất hóa đơn lẻ khi đang bị cưỡng chế?

Câu trả lời là CÓ, nhưng đi kèm với những điều kiện tài chính rất cụ thể. Đây là chính sách nhân văn của Nhà nước nhằm giúp doanh nghiệp có nguồn kinh phí để duy trì các hoạt động thiết yếu như trả lương công nhân hoặc thanh toán các chi phí vận hành cơ bản.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh sẽ được cấp cho các đối tượng bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn nếu có yêu cầu hợp lệ.

Điều kiện "vàng" để được cơ quan thuế chấp thuận cấp hóa đơn lẻ

Không phải cứ đề nghị là sẽ được cấp. Để được "mở khóa" hóa đơn lẻ, doanh nghiệp phải chứng minh được mục đích sử dụng và thực hiện nghĩa vụ tài chính tức thì. điểm d khoản 4 Điều 34 Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định rõ:

"Trường hợp đang áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn mà người nộp thuế có văn bản đề nghị sử dụng hóa đơn để có nguồn thanh toán tiền lương công nhân, thanh toán các khoản chi phí đảm bảo sản xuất kinh doanh được liên tục thì cơ quan thuế tiếp tục cho người nộp thuế sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh với điều kiện người nộp thuế phải nộp ngay ít nhất 18% doanh thu trên hóa đơn được sử dụng vào ngân sách nhà nước."

Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp A đang bị cưỡng chế hóa đơn nhưng cần xuất hóa đơn cho lô hàng trị giá 1 tỷ đồng để lấy tiền trả lương. Để được cấp hóa đơn lẻ này, doanh nghiệp A phải nộp ngay ít nhất 180 triệu đồng (18% của 1 tỷ) vào ngân sách nhà nước.

Rủi ro pháp lý khi "vượt rào" sử dụng hóa đơn trái phép

Nhiều doanh nghiệp vì quá nôn nóng đã liều lĩnh sử dụng các hóa đơn đã bị ngừng sử dụng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Theo Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt cho hành vi này dao động từ 20 đến 50 triệu đồng, đồng thời doanh nghiệp buộc phải hủy toàn bộ hóa đơn đã sử dụng sai quy định.

Hướng dẫn tra cứu nhanh doanh nghiệp đang bị cưỡng chế hóa đơn

Để đảm bảo an toàn trong giao dịch, các đối tác nên chủ động tra cứu tình trạng hoạt động của doanh nghiệp qua các bước sau:

1. Truy cập Cổng thông tin hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế.
2. Nhập mã số thuế của doanh nghiệp cần kiểm tra.
3. Kiểm tra trạng thái tại mục "Thông báo về việc ngừng sử dụng hóa đơn".

Việc nắm vững các quy định về cưỡng chế hóa đơn không chỉ giúp doanh nghiệp tìm thấy "lối thoát" trong giai đoạn khó khăn mà còn giúp các đối tác tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có khi giao dịch với các đơn vị đang bị xử lý thuế.