Trong những ngày tháng 3 năm 2020, khi cả nước đang gồng mình chống lại đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra, bên cạnh cuộc chiến với dịch bệnh, chúng ta còn phải đối mặt với một loại "virus" nguy hiểm không kém: Tin giả (Fake news). Việc bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật trên mạng xã hội không chỉ gây hoang mang trong cộng đồng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phòng, chống dịch của Chính phủ.

Chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ về việc xử lý tin giả

Ngay từ những ngày đầu dịch bùng phát, ngày 28/01/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 05/CT-TTg về phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp. Trong đó, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ trọng tâm cho Bộ Công an:

"Tổ chức xác minh và xử lý nghiêm các trường hợp tung tin không đúng về tình hình dịch, gây hoang mang trong cộng đồng."

Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng 2018 cũng quy định rõ tại Điều 8 về các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm việc thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ.

Xử phạt hành chính: Mức phạt lên đến hàng chục triệu đồng

Tại thời điểm hiện tại (tháng 3/2020), hành vi cung cấp, nội dung thông tin sai sự thật trên mạng xã hội được điều chỉnh bởi Nghị định 174/2013/NĐ-CP. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 64 Nghị định 174/2013/NĐ-CP, hành vi cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Trách nhiệm hình sự đối với hành vi gây hậu quả nghiêm trọng

Nếu hành vi đưa thông tin sai sự thật lên mạng máy tính, mạng viễn thông gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến an ninh trật tự hoặc gây thiệt hại lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Cụ thể, Điều 288 quy định về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông như sau:

"Người nào thực hiện hành vi đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông những thông tin trái với quy định của pháp luật... thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm."

Lời khuyên pháp lý

Trong trường hợp bạn phát hiện có người lan truyền thông tin sai sự thật về mình hoặc về tình hình dịch bệnh, dù không biết rõ danh tính người đó, bạn vẫn có quyền và nên thực hiện các bước sau:

• Thu thập bằng chứng: Chụp màn hình bài viết, lưu lại đường link (URL) của trang cá nhân hoặc hội nhóm đăng tải thông tin.
• Trình báo cơ quan chức năng: Gửi đơn tố giác hoặc trực tiếp đến cơ quan Công an nơi gần nhất để đề nghị xác minh, xử lý.
• Liên hệ luật sư: Để được hỗ trợ về mặt thủ tục pháp lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách nhanh chóng nhất.

Hãy là người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống như Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế hoặc các cơ quan báo chí uy tín trước khi chia sẻ.