Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nghĩa vụ quan trọng của mỗi công dân có thu nhập đến ngưỡng chịu thuế. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, không ít người nộp thuế vẫn lúng túng về thời hạn cũng như các chế tài xử phạt khi chậm trễ. Đặc biệt trong bối cảnh năm 2022, việc nắm vững các quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi và tránh các khoản phạt không đáng có.

Thời hạn quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2022 cần lưu ý

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho kỳ tính thuế năm 2021 (thực hiện trong năm 2022) được phân chia cụ thể như sau:

• Đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập: Thời hạn cuối cùng là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính. Như vậy, hạn chót là ngày 31/03/2022.
• Đối với cá nhân trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế: Thời hạn được kéo dài thêm 01 tháng so với tổ chức, tức là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Do ngày 30/04/2022 và 01/05/2022 là ngày nghỉ lễ, nên thời hạn cuối cùng để cá nhân nộp hồ sơ quyết toán thuế năm nay sẽ được dời sang ngày 04/05/2022.

Mức xử phạt hành chính khi chậm nộp hồ sơ quyết toán thuế

Nếu quá các mốc thời gian nêu trên mà người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ kê khai, mức phạt sẽ được áp dụng căn cứ theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Cụ thể:

1. Phạt cảnh cáo

Áp dụng đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 01 ngày đến 05 ngày và có tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng

Áp dụng cho trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 01 ngày đến 30 ngày (trừ trường hợp bị cảnh cáo nêu trên).

3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng

Mức phạt này dành cho hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định từ 31 ngày đến 60 ngày.

4. Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng

Áp dụng đối với các hành vi sau:

• Nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định từ 61 ngày đến 90 ngày.
• Nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định từ 91 ngày trở lên nhưng không phát sinh số thuế phải nộp.
• Không nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số thuế phải nộp.

5. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng

Đây là mức phạt cao nhất, áp dụng khi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn trên 90 ngày, có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc lập biên bản.

Lưu ý: Nếu số tiền phạt lớn hơn số tiền thuế phát sinh trên hồ sơ khai thuế thì số tiền phạt tối đa bằng số tiền thuế phát sinh phải nộp nhưng không thấp hơn 11,5 triệu đồng.

Cách tính tiền chậm nộp tiền thuế và tiền phạt

Bên cạnh hình thức xử phạt chính là phạt tiền, người nộp thuế còn phải đối mặt với việc tính tiền chậm nộp đối với số thuế chưa nộp và cả số tiền phạt chậm nộp.

Về tiền chậm nộp thuế: Căn cứ khoản 2 Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019, mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Về tiền chậm nộp tiền phạt: Theo quy định tại Điều 42 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu tổ chức, cá nhân chậm nộp tiền phạt vi phạm hành chính về thuế thì bị tính tiền chậm nộp theo mức 0,05%/ngày tính trên số tiền phạt chậm nộp.

Trường hợp nào chậm nộp nhưng không bị xử phạt?

Một điểm cực kỳ quan trọng mà người nộp thuế cần lưu ý là trường hợp cá nhân có phát sinh hoàn thuế TNCN. Theo hướng dẫn tại khoản 4 Điều 28 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cá nhân có số thuế nộp thừa đề nghị hoàn thuế hoặc bù trừ thuế vào kỳ khai thuế tiếp theo thì không áp dụng phạt đối với vi phạm hành chính khai quyết toán thuế quá thời hạn.

Tuy nhiên, để đảm bảo dòng tiền và quyền lợi cá nhân, người nộp thuế vẫn nên thực hiện quyết toán đúng hạn để nhận được tiền hoàn thuế sớm nhất có thể.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc chậm quyết toán thuế không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng đến hồ sơ tuân thủ pháp luật thuế của cá nhân và doanh nghiệp. Trong giai đoạn cao điểm quyết toán thuế năm 2022, người nộp thuế nên chủ động rà soát các nguồn thu nhập, chuẩn bị chứng từ khấu trừ thuế đầy đủ và thực hiện kê khai qua hệ thống thuế điện tử để tiết kiệm thời gian và tránh những sai sót đáng tiếc.