Ly hôn là một quyết định khó khăn, và việc phải đối mặt trực tiếp tại Tòa án đôi khi trở thành rào cản tâm lý hoặc trở ngại về địa lý đối với nhiều người. Câu hỏi đặt ra là: Liệu pháp luật Việt Nam có cho phép vợ hoặc chồng vắng mặt trong quá trình giải quyết ly hôn hay không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy định mới nhất của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

1. Vợ, chồng có được vắng mặt khi ly hôn không?

Việc có được vắng mặt hay không phụ thuộc vào tính chất của vụ việc là thuận tình ly hôn hay đơn phương ly hôn.

Trường hợp thuận tình ly hôn

Theo quy định tại Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, khi giải quyết đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ. Do tính chất của việc hòa giải là cần sự tương tác trực tiếp giữa hai bên, nên Tòa án yêu cầu cả vợ và chồng phải có mặt. Nếu một bên vắng mặt, Tòa án sẽ không thể tiến hành hòa giải và có thể đình chỉ giải quyết vụ việc.

Trường hợp đơn phương ly hôn

Khác với thuận tình, trong vụ án đơn phương ly hôn, đương sự có thể vắng mặt nếu có lý do chính đáng và thực hiện đúng thủ tục. Cụ thể, tại Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt đương sự trong các trường hợp sau:

• Đương sự có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt.
• Đương sự vắng mặt nhưng có người đại diện tham gia phiên tòa (trừ trường hợp ly hôn không được ủy quyền).
• Bị đơn vắng mặt không có lý do chính đáng sau 02 lần được triệu tập hợp lệ.

2. Trình tự giải quyết ly hôn khi vắng mặt đương sự mới nhất

Để quá trình ly hôn vắng mặt diễn ra suôn sẻ, đương sự cần tuân thủ các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ bao gồm: Đơn khởi kiện, Giấy chứng nhận kết hôn (bản chính), CCCD của vợ chồng, Giấy khai sinh của con, và đặc biệt là Đơn xin xét xử vắng mặt nêu rõ lý do không thể có mặt.

Bước 2: Nộp hồ sơ và thụ lý

Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc theo quy định tại Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Bước 3: Giai đoạn hòa giải và xét xử

Nếu bị đơn cố tình vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ, Tòa án sẽ lập biên bản hòa giải không thành theo Điều 207 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và đưa vụ án ra xét xử vắng mặt.

3. Có được ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng khi ly hôn?

Đây là một hiểu lầm phổ biến. Pháp luật quy định rất rõ tại khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

“Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng.”

Lý do là bởi quyền ly hôn gắn liền với quyền nhân thân của mỗi cá nhân, không thể chuyển giao. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể nhờ Luật sư hỗ trợ về mặt pháp lý hoặc cử người đại diện trong các vấn đề về tranh chấp tài sản đi kèm.

Việc nắm vững các quy định về vắng mặt khi ly hôn sẽ giúp bạn chủ động hơn, tiết kiệm thời gian và công sức mà vẫn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.