Trong cuộc sống, không ít trường hợp các cặp đôi dù đã tổ chức đám cưới hoặc chung sống như vợ chồng nhưng vì nhiều lý do mà chưa thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan Nhà nước. Khi một trong hai người không may vướng vào vòng lao lý và phải chấp hành hình phạt tù, người còn lại thường gặp khó khăn trong việc vào thăm nuôi do vướng mắc về quy định "thân nhân". Vậy, theo quy định pháp luật hiện hành, người yêu có được vào thăm phạm nhân hay không?

Ai được coi là thân nhân của phạm nhân?

Theo quy định tại Thông tư 14/2020/TT-BCA, chế độ thăm gặp phạm nhân được ưu tiên hàng đầu cho đối tượng là "thân nhân". Cụ thể, tại Điều 4 Thông tư 14/2020/TT-BCA quy định:

"Thân nhân được gặp phạm nhân gồm: ông, bà nội; ông, bà ngoại; bố, mẹ đẻ; bố, mẹ vợ (hoặc chồng); bố, mẹ nuôi hợp pháp; vợ hoặc chồng; con đẻ, con dâu, con rể, con nuôi hợp pháp; anh, chị, em ruột, dâu, rể; anh, chị em vợ (hoặc chồng); cô, dì, chú, bác, cậu, cháu ruột."

Như vậy, danh sách thân nhân được liệt kê rất cụ thể và mang tính chất huyết thống hoặc quan hệ hôn nhân đã được pháp luật thừa nhận.

Người yêu có được coi là thân nhân không?

Đây là điểm mấu chốt gây ra nhiều tranh cãi. Theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn. Đặc biệt, tại khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nhấn mạnh:

"Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý."

Do đó, dù hai bạn có yêu nhau sâu đậm, thậm chí đã tổ chức lễ cưới theo phong tục nhưng nếu chưa đăng ký kết hôn thì về mặt pháp lý, bạn không phải là vợ/chồng của phạm nhân và không thuộc nhóm đối tượng "thân nhân" mặc định được thăm gặp.

Cơ hội nào cho người yêu muốn vào thăm phạm nhân?

Mặc dù không thuộc diện thân nhân, nhưng pháp luật vẫn mở ra một cánh cửa cho các đối tượng khác (bao gồm người yêu, bạn bè, đại diện cơ quan tổ chức). Tại khoản 2 Điều 4 Thông tư 14/2020/TT-BCA quy định:

"Trường hợp đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác đề nghị được gặp phạm nhân thì Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân xem xét, giải quyết nếu xét thấy phù hợp với lợi ích hợp pháp của phạm nhân cũng như yêu cầu quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân và phòng, chống tội phạm."

Điều này có nghĩa là bạn vẫn có thể được vào thăm nếu có đơn đề nghị và được Thủ trưởng cơ sở giam giữ (Giám thị trại giam) phê duyệt dựa trên tình hình thực tế và thái độ cải tạo của phạm nhân.

Thủ tục và giấy tờ cần chuẩn bị

Để việc xin phép diễn ra thuận lợi, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định tại Điều 5 Thông tư 14/2020/TT-BCA:

• Đơn đề nghị gặp phạm nhân: Trình bày rõ mối quan hệ và lý do muốn thăm gặp.
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
• Trường hợp không có giấy tờ tùy thân thì phải có đơn đề nghị có dán ảnh và được xác nhận bởi UBND hoặc Công an cấp xã nơi cư trú.

Lời khuyên pháp lý: Khi viết đơn, bạn nên nhấn mạnh việc thăm gặp nhằm mục đích động viên tinh thần, giúp phạm nhân yên tâm cải tạo tốt để sớm trở về với gia đình và xã hội. Sự chân thành và tuân thủ nội quy trại giam sẽ là yếu tố quan trọng để yêu cầu của bạn được chấp nhận.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về việc thăm gặp phạm nhân đối với người yêu chưa đăng ký kết hôn. Nếu quý khách cần hỗ trợ soạn thảo đơn từ hoặc tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của chúng tôi.