Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển bùng nổ, không khó để bắt gặp các video livestream hoặc các tiết mục văn nghệ quần chúng mà người biểu diễn khoác lên mình bộ quân phục bộ đội. Tuy nhiên, ít ai biết rằng việc sử dụng quân phục không đúng đối tượng, không đúng mục đích là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến những rắc rối pháp lý không đáng có.

Quân phục là mặt hàng đặc thù, không phải trang phục biểu diễn thông thường

Theo quy định tại Quyết định 32/2005/QĐ-BQP, quân phục của Quân đội nhân dân Việt Nam là mặt hàng đặc thù, chỉ được sản xuất và cung cấp bởi các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang. Đây là trang phục dành riêng cho quân nhân sử dụng khi thực hiện nhiệm vụ, thể hiện uy nghiêm và danh dự của lực lượng quân đội.

Việc người dân tự ý mua sắm quân phục trên các trang thương mại điện tử hoặc mạng xã hội để phục vụ mục đích cá nhân như biểu diễn văn nghệ, chụp ảnh kỷ yếu hay livestream là hoàn toàn sai quy định. Pháp luật Việt Nam đã có những chế tài rất rõ ràng để bảo vệ tính tôn nghiêm của bộ quân phục.

Những hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 82/2016/NĐ-CP quy định về quân hiệu, cấp hiệu, phù hiệu và trang phục của Quân đội nhân dân Việt Nam:

"3. Nghiêm cấm cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân sản xuất, làm giả, làm nhái, tàng trữ, trao đổi, mua bán, cho, tặng và sử dụng trái phép quân hiệu, cấp hiệu, phù hiệu và trang phục của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trường hợp vi phạm, tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật."

Như vậy, không chỉ hành vi mặc (sử dụng) mà ngay cả việc mua bán, tàng trữ quân phục trái phép cũng đã cấu thành hành vi vi phạm pháp luật. Đặc biệt, việc mặc quân phục có gắn đầy đủ quân hàm, quân hiệu để livestream trên mạng xã hội với mục đích câu view, câu like hoặc biểu diễn văn nghệ mà không có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền là hành vi sử dụng trái phép trang phục quân đội.

Mức xử phạt hành chính và hình thức xử phạt bổ sung

Hành vi mặc quân phục trái phép không chỉ dừng lại ở việc bị nhắc nhở mà sẽ bị xử phạt tiền theo quy định tại Điều 32 Nghị định 120/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi mặc quân phục có gắn cấp hiệu hoặc phù hiệu, cành tùng, biển tên quân nhân, biểu tượng quân binh chủng trái phép (theo điểm b khoản 1 Điều 32 Nghị định 120/2013/NĐ-CP).
• Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, tức là bộ quân phục, quân hàm, quân hiệu mà cá nhân đã sử dụng trái phép (theo khoản 2 Điều 32 Nghị định 120/2013/NĐ-CP).

Trong trường hợp việc sử dụng quân phục nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giả mạo chức vụ, cấp bậc, vị trí công tác theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Lời khuyên pháp lý cho người dân

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, người dân và các tổ chức văn nghệ quần chúng cần lưu ý:

1. Không tự ý mua bán, tàng trữ quân phục, quân hàm, quân hiệu của lực lượng vũ trang trên các nền tảng không chính thống.
2. Khi tổ chức các chương trình văn nghệ có nội dung về đề tài lực lượng vũ trang, nên sử dụng các loại trang phục mô phỏng (không có quân hiệu, cấp hiệu thật) hoặc phải có sự tư vấn, cho phép từ cơ quan quân sự địa phương.
3. Tuyệt đối không mặc quân phục để thực hiện các hành vi thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội, làm ảnh hưởng đến hình ảnh cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ".

Việc tuân thủ các quy định về sử dụng quân trang không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là cách chúng ta thể hiện sự tôn trọng đối với những người đang ngày đêm canh giữ bình yên cho Tổ quốc.