Trong thời đại công nghệ số, các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook hay Zalo không chỉ là nơi giải trí mà còn trở thành "mảnh đất màu mỡ" cho các hoạt động tâm linh trực tuyến. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng bắt gặp các buổi livestream xem bài Tarot, tử vi hay chỉ tay. Tuy nhiên, đằng sau những lời "phán" về tương lai là những rủi ro pháp lý không hề nhỏ đối với cả người xem và người tổ chức.

Quyền tự do tín ngưỡng và ranh giới của sự mê tín

Pháp luật Việt Nam luôn tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân. Đây là quyền cơ bản được ghi nhận trong Hiến pháp và được cụ thể hóa tại Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016. Việc xem bói, nếu chỉ dừng lại ở mức độ giải trí, giải tỏa tâm lý và không nhằm mục đích trục lợi hay gây hậu quả xấu cho xã hội, thường không bị coi là vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, ranh giới giữa tín ngưỡng lành mạnh và mê tín dị đoan là rất mong manh. Theo quy định tại Điều 5 Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016, các hành vi lợi dụng hoạt động tín ngưỡng để trục lợi hoặc xâm hại đạo đức xã hội đều bị nghiêm cấm:

"Điều 5. Các hành vi bị nghiêm cấm
...
4. Hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo:
a) Xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường;
b) Xâm hại đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;
...
5. Lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo để trục lợi."

Khi nào livestream xem bói bị xử phạt hành chính?

Thực tế hiện nay, nhiều "cô đồng", "thầy bói" online lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của người dùng mạng xã hội để yêu cầu chuyển tiền, đặt lễ hoặc mua các vật phẩm tâm linh với giá cắt cổ. Những hành vi này sẽ bị xử lý nghiêm theo các quy định về xử phạt vi phạm hành chính.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 14 và Điều 20 của Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi tổ chức hoạt động mê tín dị đoan có thể bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, nếu hành vi xem bói có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người vi phạm còn có thể bị xử phạt theo Điều 15 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Hình phạt lên đến 10 năm tù

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi hành nghề mê tín dị đoan không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bộ luật hình sự 2015 quy định rất rõ về tội danh này tại Điều 320:

"Điều 320. Tội hành nghề mê tín, dị đoan
1. Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Làm chết người;
b) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội."

Như vậy, nếu việc livestream xem bói trên TikTok thu lợi bất chính từ 200 triệu đồng trở lên hoặc gây ra những hệ lụy xấu cho xã hội, người thực hiện có thể phải đối mặt với án tù lên đến 10 năm. Đây là lời cảnh tỉnh đắt giá cho những ai đang có ý định lợi dụng niềm tin tâm linh để trục lợi bất chính trên không gian mạng.

Người dân cần tỉnh táo, nâng cao cảnh giác trước những chiêu trò bói toán online, tránh để "tiền mất tật mang" và vô tình tiếp tay cho các hoạt động vi phạm pháp luật.