1. Miệt thị ngoại hình có phải là hành vi vi phạm pháp luật?

Trong cuộc sống hàng ngày, không hiếm gặp những tình huống trêu chọc về cân nặng, chiều cao hay những khiếm khuyết trên cơ thể người khác. Nhiều người coi đó là sự hài hước, nhưng đối với nạn nhân, đó là sự xúc phạm nặng nề. Dưới góc độ pháp lý, danh dự, nhân phẩm và uy tín của cá nhân là những giá trị được pháp luật bảo vệ tuyệt đối.

Theo quy định tại Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015:

"1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. 2. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình..."

Như vậy, việc sử dụng ngôn ngữ, cử chỉ để chế giễu, chê bai ngoại hình người khác (dù trực tiếp hay gián tiếp qua mạng xã hội) đều cấu thành hành vi xâm phạm quyền nhân thân. Tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị xử lý hành chính, hình sự và phải bồi thường thiệt hại dân sự.

2. Các mức xử phạt hành chính đối với hành vi chê bai người khác

Pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng các mức phạt tiền đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác trong các môi trường khác nhau.

2.1. Xử phạt trong đời sống thường nhật

Căn cứ khoản 3 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người nào có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Đặc biệt, mức phạt sẽ tăng nặng nếu đối tượng bị xúc phạm là người thân trong gia đình hoặc người thi hành công vụ:

• Xúc phạm thành viên gia đình: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
• Xúc phạm người thi hành công vụ: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.

2.2. Xử phạt khi thực hiện trên không gian mạng

Trong thời đại công nghệ, việc "anh hùng bàn phím" chê bai ngoại hình người khác trên Facebook, TikTok hay Zalo diễn ra phổ biến. Theo khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

3. Khi nào hành vi 'chê béo' bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Nếu hành vi miệt thị ngoại hình gây ra hậu quả nghiêm trọng, khiến nạn nhân bị rối loạn tâm thần hoặc dẫn đến những hành động tiêu cực như tự sát, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác.

Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), các khung hình phạt được quy định như sau:

• Khung 1: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm đối với hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác.
• Khung 2: Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm nếu phạm tội thuộc các trường hợp: phạm tội 02 lần trở lên; đối với 02 người trở lên; sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội...
• Khung 3: Phạt tù từ 02 năm đến 05 năm nếu gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc làm nạn nhân tự sát.

4. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tinh thần

Bên cạnh việc bị xử phạt bởi cơ quan nhà nước, người vi phạm còn phải thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với nạn nhân. Căn cứ Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại.
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.
• Một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần.

Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Lời khuyên pháp lý: Hãy là một người sử dụng mạng xã hội văn minh và tinh tế trong giao tiếp hàng ngày. Một lời chê bai có thể chỉ mất vài giây để nói ra nhưng hậu quả pháp lý và nỗi đau tinh thần để lại là vô cùng lớn. Đừng để sự thiếu hiểu biết về pháp luật biến mình thành tội phạm chỉ vì những lời nói "vui miệng".

Trên đây là thông tin chi tiết về mức xử phạt đối với hành vi chê bai ngoại hình người khác. Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về các vấn đề pháp lý liên quan đến xúc phạm danh dự, nhân phẩm, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua tổng đài 19006192 để được hỗ trợ kịp thời.