Trong giới kinh doanh, việc cá nhân (thường là chủ doanh nghiệp hoặc thành viên góp vốn) tự bỏ tiền mua xe ô tô nhưng lại đăng ký dưới tên công ty không còn là chuyện hiếm gặp. Mục đích chính thường xoay quanh việc tối ưu hóa các khoản thuế và chi phí vận hành. Tuy nhiên, liệu đây có thực sự là một "kèo thơm" về tài chính hay chỉ là một cái bẫy pháp lý đầy rủi ro mà người mua chưa lường trước được? Hãy cùng phân tích chi tiết dưới góc độ pháp luật hiện hành tính đến tháng 04/2021.

Lợi ích về thuế: Sức hút từ việc tiết kiệm hàng trăm triệu đồng

Lý do lớn nhất khiến nhiều người lựa chọn phương án này chính là các ưu đãi về thuế. Theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2008, cụ thể là tại điểm a khoản 1 Điều 12:

"1. Cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thuế được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào như sau:

a) Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng được khấu trừ toàn bộ..."

1. Khấu trừ thuế GTGT đầu vào: Doanh nghiệp sẽ được khấu trừ thuế GTGT khi mua xe. Tuy nhiên, cần lưu ý hạn mức 1,6 tỷ đồng. Theo quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC, đối với xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (trừ xe dùng cho kinh doanh vận tải), phần thuế GTGT tương ứng với nguyên giá vượt trên 1,6 tỷ đồng sẽ không được khấu trừ. Để được hưởng quyền lợi này, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện về hóa đơn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo Điều 15 Thông tư 219/2013/TT-BTC.

2. Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN: Đây là điểm cộng lớn thứ hai. Các khoản chi phí như khấu hao tài sản cố định, xăng dầu, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ sẽ được tính vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp. Căn cứ khoản 1 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, nếu khoản chi thực tế liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh và có đủ hóa đơn chứng từ, doanh nghiệp sẽ giảm bớt được số thuế TNDN phải nộp.

Trách nhiệm dân sự: Tấm khiên bảo vệ tài sản cá nhân?

Một khía cạnh ít người để ý là trách nhiệm bồi thường khi xảy ra tai nạn giao thông. Nếu xe đứng tên cá nhân, chủ xe phải chịu trách nhiệm bồi thường bằng toàn bộ tài sản của mình (trách nhiệm vô hạn). Ngược lại, nếu xe thuộc sở hữu của các loại hình như Công ty TNHH hoặc Công ty Cổ phần, khi phát sinh nghĩa vụ bồi thường, pháp nhân chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn điều lệ và tài sản của công ty. Điều này vô hình trung tạo ra một lớp bảo vệ cho tài sản riêng của cá nhân chủ xe.

Những rủi ro tiềm ẩn: Khi "của mình" bỗng thành "của người"

Dù lợi ích tài chính là rõ ràng, nhưng rủi ro pháp lý cũng cực kỳ đáng ngại. Theo Bộ luật Dân sự 2015, quyền sở hữu tài sản thuộc về chủ thể đứng tên trên giấy đăng ký. Điều này dẫn đến các hệ lụy sau:

• Nguy cơ mất trắng khi công ty phá sản: Nếu doanh nghiệp làm ăn thua lỗ và rơi vào tình trạng phá sản, chiếc xe (vốn là tài sản của công ty trên giấy tờ) sẽ bị kê biên, phát mại để thanh toán nợ cho các chủ nợ. Cá nhân dù bỏ tiền túi ra mua cũng không có quyền ngăn cản quá trình này.
• Rắc rối về thừa kế: Trong trường hợp cá nhân mua xe không may qua đời, chiếc xe sẽ không được chia thừa kế theo di chúc của người đó vì nó thuộc sở hữu của doanh nghiệp. Người thừa kế sẽ phải đối mặt với quy trình chuyển nhượng phức tạp từ công ty, thậm chí là tranh chấp nếu các thành viên khác trong công ty không đồng thuận.
• Bất cập khi bán lại: Khi muốn bán xe, doanh nghiệp phải xuất hóa đơn GTGT và chịu thuế trên giá trị còn lại. Thủ tục giấy tờ của pháp nhân luôn phức tạp hơn cá nhân rất nhiều.

Lời khuyên từ chuyên gia

Việc để công ty đứng tên xe cá nhân chỉ thực sự an toàn nếu bạn là chủ sở hữu duy nhất (Công ty TNHH Một thành viên) hoặc nắm giữ cổ phần chi phối tuyệt đối. Trong các trường hợp góp vốn chung, rủi ro tranh chấp tài sản là rất lớn. Trước khi quyết định, hãy cân nhắc kỹ giữa số tiền thuế tiết kiệm được và sự an toàn của quyền sở hữu tài sản lâu dài.

Nếu có thắc mắc liên quan đến vấn đề này, độc giả vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6192 để được hỗ trợ nhanh nhất.