Trong đời sống thực tế, không hiếm gặp những trường hợp các cặp đôi yêu nhau sâu đậm nhưng lại băn khoăn về mối quan hệ họ hàng xa giữa hai gia đình. Một trong những câu hỏi phổ biến nhất gửi về hệ thống là: "Bà nội người yêu là chị em ruột với bà ngoại mình thì có được kết hôn không?". Để giải đáp thắc mắc này, chúng ta cần căn cứ vào các quy định cụ thể của Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Điều kiện kết hôn và các trường hợp cấm theo pháp luật hiện hành

Theo quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nam và nữ khi xác lập quan hệ hôn nhân phải đáp ứng các điều kiện về độ tuổi (nam từ đủ 20, nữ từ đủ 18), sự tự nguyện và năng lực hành vi dân sự. Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm việc kết hôn trong một số trường hợp cụ thể để đảm bảo đạo đức xã hội và duy trì nòi giống khỏe mạnh.

"1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này."

Trong các trường hợp cấm, đáng chú ý nhất là quy định cấm kết hôn giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời. Đây chính là nút thắt mà nhiều cặp đôi cần tháo gỡ khi xem xét mối quan hệ họ hàng của mình.

Thế nào là những người có họ trong phạm vi ba đời?

Việc xác định chính xác "đời" là yếu tố then chốt để biết một cuộc hôn nhân có hợp pháp hay không. Tại khoản 18 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khái niệm này được giải thích rất rõ ràng:

"Những người có họ trong phạm vi ba đời là những người cùng một gốc sinh ra gồm cha mẹ là đời thứ nhất; anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha là đời thứ hai; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba."

Như vậy, cách tính đời được thực hiện theo nguyên tắc: bắt đầu từ gốc chung (đời 1), sau đó đếm xuống các thế hệ tiếp theo. Nếu hai người nằm ở đời thứ 4 trở đi so với gốc chung thì việc kết hôn là hoàn toàn hợp pháp về mặt lý thuyết.

Phân tích trường hợp: Bà nội người yêu là chị em ruột với bà ngoại mình

Dựa trên thông tin bạn cung cấp, chúng ta có thể xác định mối quan hệ huyết thống giữa hai bạn thông qua các thế hệ như sau:

• Đời thứ nhất: Cụ chung (người sinh ra bà ngoại của bạn và bà nội của người yêu). Đây là gốc chung của cả hai dòng họ.
• Đời thứ hai: Bà ngoại của bạn và bà nội của người yêu (là chị em ruột của nhau).
• Đời thứ ba: Mẹ của bạn và bố (hoặc mẹ) của người yêu (là anh chị em họ với nhau).
• Đời thứ tư: Bạn và người yêu của bạn.

Chiếu theo quy định pháp luật, vì hai bạn thuộc đời thứ tư tính từ gốc chung, nên mối quan hệ này nằm ngoài phạm vi ba đời bị cấm kết hôn. Do đó, nếu cả hai đều đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác về độ tuổi, sự tự nguyện và không vi phạm các điều cấm khác, hai bạn hoàn toàn có quyền đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Mặc dù về mặt pháp luật, cuộc hôn nhân này không bị ngăn cấm, nhưng trong thực tế đời sống tại Việt Nam, các quan hệ họ hàng thường được coi trọng và giữ gìn rất khăng khít. Việc bà nội và bà ngoại là chị em ruột cho thấy mối liên hệ giữa hai gia đình vẫn còn khá gần gũi.

Vì vậy, bên cạnh việc tìm hiểu kỹ các quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, các bạn nên chủ động chia sẻ, giải thích cho gia đình hai bên hiểu về quy định của pháp luật cũng như sự nghiêm túc trong tình cảm của mình. Sự ủng hộ từ phía gia đình sẽ là nền tảng vững chắc cho hạnh phúc sau này của hai bạn.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục đăng ký kết hôn hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, quý khách vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư để được tư vấn chi tiết và kịp thời nhất.