Trong hoạt động kinh doanh, việc thay đổi cổ đông và chuyển nhượng cổ phần là diễn ra thường xuyên. Tuy nhiên, nhiều cá nhân vẫn nhầm lẫn giữa chuyển nhượng vốn góp trong công ty TNHH và chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần, dẫn đến việc kê khai sai mẫu tờ khai hoặc tính sai số thuế phải nộp. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách thực hiện nghĩa vụ thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần theo đúng quy định pháp luật năm 2019.

Tại sao chuyển nhượng cổ phần lại tính thuế như chứng khoán?

Đây là điểm mấu chốt mà người nộp thuế cần lưu ý. Theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán bao gồm cả thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần trong các công ty cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Khác với chuyển nhượng vốn góp (áp dụng thuế suất 20% trên lợi nhuận), chuyển nhượng cổ phần áp dụng cơ chế thuế khoán trên doanh thu chuyển nhượng. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục nhưng yêu cầu người nộp thuế phải kê khai đúng mẫu tờ khai dành riêng cho hoạt động này.

Mức thuế suất và cách tính thuế TNCN năm 2019

Căn cứ theo Điều 16 Thông tư 92/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Điều 16 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cách tính thuế được xác định như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần x Thuế suất 0,1%

Trong đó:

• Giá chuyển nhượng: Là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng hoặc giá thực tế chuyển nhượng. Trường hợp hợp đồng không ghi giá hoặc giá thấp hơn giá trị sổ sách tại thời điểm gần nhất thì cơ quan thuế có quyền ấn định giá chuyển nhượng.
• Thuế suất: Cố định ở mức 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng, không phụ thuộc vào việc cá nhân đó có lãi hay lỗ từ giao dịch này.

Hướng dẫn chi tiết cách điền tờ khai mẫu 04/CNV-TNCN

Tờ khai thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chứng khoán (mẫu 04/CNV-TNCN) ban hành kèm theo Thông tư 92/2015/TT-BTC gồm các chỉ tiêu chính sau:

Phần I & II: Thông tin người nộp thuế và người nhận chuyển nhượng

Người nộp thuế cần điền chính xác Họ tên, Mã số thuế, Địa chỉ và Số điện thoại liên lạc. Lưu ý, nếu cá nhân chưa có mã số thuế thì phải thực hiện đăng ký mã số thuế trước khi nộp tờ khai. Thông tin người nhận chuyển nhượng cũng cần được ghi đầy đủ để cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu.

Phần III: Chi tiết tính thuế

Vì đây là chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần, bạn cần tập trung vào mục II. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán khai trực tiếp:

• Chỉ tiêu [47]: Ghi tổng giá trị chuyển nhượng theo hợp đồng.
• Chỉ tiêu [48]: Số thuế phải nộp = [47] x 0,1%.
• Chỉ tiêu [50]: Số thuế còn phải nộp (sau khi trừ các khoản miễn giảm nếu có).

Hồ sơ và thời hạn nộp tờ khai để không bị phạt

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các văn bản hướng dẫn, hồ sơ khai thuế bao gồm:

1. Tờ khai thuế TNCN mẫu số 04/CNV-TNCN.
2. Bản sao Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần.
3. Bản sao Giấy chứng nhận cổ đông hoặc sổ đăng ký cổ đông.
4. Tài liệu chứng minh giá chuyển nhượng (nếu cần).

Thời hạn nộp hồ sơ: Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực. Nếu nộp chậm, cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thủ tục thuế với mức phạt khá cao tùy theo số ngày chậm nộp.

Địa điểm nộp: Cá nhân nộp hồ sơ khai thuế tại Chi cục Thuế nơi công ty cổ phần có trụ sở chính.

Lời khuyên pháp lý

Việc kê khai thuế TNCN khi chuyển nhượng cổ phần tuy có mức thuế suất thấp nhưng lại rất dễ bị bỏ sót hoặc thực hiện chậm trễ. Để đảm bảo quyền lợi và tránh các rắc rối pháp lý, người nộp thuế nên thực hiện kê khai ngay sau khi ký kết hợp đồng. Trong trường hợp công ty thực hiện khai thay cho cá nhân, cần có văn bản ủy quyền và đảm bảo công ty nộp đúng thời hạn quy định.