Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế cho Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đây được xem là một bước ngoặt lớn, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản trị tài chính và minh bạch hóa các giao dịch kinh tế.

1. Doanh nghiệp tự chủ xây dựng quy chế quản trị nội bộ

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là yêu cầu doanh nghiệp phải tự xây dựng quy chế quản trị và tổ chức kiểm soát nội bộ. Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC:

"Doanh nghiệp có trách nhiệm tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ (hoặc các tài liệu tương đương) và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận và cá nhân có liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ các quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan."

2. Quy định mới về chuyển đổi Báo cáo tài chính ngoại tệ

Tại khoản 3 Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC, phương pháp chuyển đổi Báo cáo tài chính từ ngoại tệ sang Đồng Việt Nam đã được bổ sung chi tiết. Cụ thể, tài sản và nợ phải trả sẽ được quy đổi theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

3. 4 trường hợp bắt buộc ban hành Quy chế hạch toán kế toán

Khác với trước đây, doanh nghiệp hiện nay có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán trong 4 trường hợp cụ thể:

• Thiết kế thêm hoặc sửa đổi biểu mẫu chứng từ kế toán (khoản 2 Điều 9).
• Sửa đổi, bổ sung tên, số hiệu, kết cấu tài khoản kế toán (khoản 2 Điều 11).
• Thiết kế thêm hoặc sửa đổi biểu mẫu sổ kế toán (khoản 2 Điều 12).
• Bổ sung thêm các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính (khoản 1 Điều 18).

4. Điều chỉnh hệ thống tài khoản và tên gọi báo cáo

Hệ thống tài khoản kế toán có sự bổ sung quan trọng với Tài khoản 215 - Tài sản sinh học và Tài khoản 82112 - Chi phí thuế TNDN bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Đặc biệt, tên gọi "Bảng cân đối kế toán" quen thuộc nay đã chính thức được đổi thành Báo cáo tình hình tài chính theo quy định tại Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Việc nắm vững các quy định mới tại Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các sai sót pháp lý mà còn tối ưu hóa quy trình vận hành tài chính trong bối cảnh kinh tế số hiện nay.