Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và đảm bảo an toàn giao thông trên các tuyến huyết mạch, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 32/2014/NĐ-CP về quản lý, khai thác và bảo trì công trình đường cao tốc. Đây là bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại của Việt Nam trong bối cảnh năm 2014.

Điều kiện khắt khe để đưa đường cao tốc vào khai thác

Theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định 32/2014/NĐ-CP, một công trình đường cao tốc không thể tùy tiện đưa vào sử dụng. Pháp luật yêu cầu công trình chỉ được khai thác khi đáp ứng đầy đủ 03 điều kiện cốt lõi:

• Đảm bảo yêu cầu thiết kế: Các hạng mục phải được thi công đúng theo bản vẽ và thông số kỹ thuật đã phê duyệt.
• Bảo đảm chất lượng: Công trình phải trải qua quá trình nghiệm thu nghiêm ngặt, đạt các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về đường cao tốc.
• Phương án tổ chức giao thông: Phải có phương án chi tiết được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định tại Điều 6 Nghị định 32/2014/NĐ-CP.

"Điều 11. Công bố đưa vào khai thác và tạm dừng khai thác đường cao tốc
1. Công trình đường cao tốc chỉ được đưa vào khai thác sử dụng khi bảo đảm yêu cầu thiết kế, bảo đảm chất lượng và đạt các tiêu chuẩn theo quy định và có phương án tổ chức giao thông được phê duyệt."

Các trường hợp bắt buộc phải tạm dừng khai thác

Việc tạm dừng sử dụng một chiều hoặc cả hai chiều của tuyến cao tốc là tình huống bất khả kháng và chỉ được thực hiện trong các kịch bản cụ thể quy định tại khoản 2 Điều 11. Đó là khi công trình gặp sự cố nghiêm trọng đe dọa an toàn, xảy ra tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng hoặc để phục vụ các yêu cầu cấp bách về quốc phòng, an ninh quốc gia.

Phản ứng nhanh trong công tác cứu nạn, cứu hộ

Một trong những điểm mới và đáng chú ý nhất của Nghị định 32/2014/NĐ-CP chính là quy định về thời gian vàng trong cứu hộ. Khi có sự cố, các đơn vị chức năng phải chạy đua với thời gian để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Cụ thể, theo Điều 16, đội cứu nạn và đội cứu hộ phải có mặt tại hiện trường chậm nhất 30 phút kể từ khi nhận được thông tin. Lực lượng Công an cũng có trách nhiệm tương tự, phải có mặt trong vòng 30 phút để chủ trì giải quyết hiện trường, nhanh chóng đưa tuyến đường trở lại hoạt động bình thường.

Trách nhiệm của người tham gia giao thông

Pháp luật không chỉ quy định trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn nhấn mạnh vai trò của mỗi cá nhân. Tại khoản 2 Điều 15, mọi tổ chức, cá nhân khi phát hiện tai nạn hoặc sự cố trên cao tốc đều có trách nhiệm thông báo ngay cho Trung tâm quản lý điều hành giao thông tuyến hoặc cơ quan công an qua số điện thoại khẩn cấp.

Bên cạnh đó, công tác bảo trì cũng được quy định rõ tại Điều 18 và Điều 19, đảm bảo nguồn kinh phí và quy trình kỹ thuật để mặt đường luôn trong tình trạng tốt nhất, phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân.

Nghị định 32/2014/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/06/2014, đánh dấu một bước ngoặt trong quản lý hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam.