Trong tiến trình xây dựng Chính phủ số và xã hội số, thẻ Căn cước không chỉ đơn thuần là một loại giấy tờ tùy thân mà còn là "chìa khóa" vạn năng giúp người dân thực hiện các giao dịch hành chính một cách thuận tiện. Tuy nhiên, ít ai biết rằng để có được tấm thẻ tích hợp công nghệ hiện đại như ngày nay, hệ thống quản lý dân cư tại Việt Nam đã trải qua những cột mốc thay đổi mang tính lịch sử.

Thẻ Căn cước công dân chính thức xuất hiện từ khi nào?

Ngược dòng thời gian về thời điểm cách đây gần một thập kỷ, ngày 01/01/2016 đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp những thẻ Căn cước công dân (CCCD) đầu tiên. Việc này được thực hiện dựa trên các quy định cụ thể tại Luật Căn cước công dân 2014.

Mẫu thẻ đầu tiên được đưa vào sử dụng là thẻ CCCD mã vạch. Ở giai đoạn sơ khai này, do những hạn chế nhất định về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, việc cấp thẻ mới chỉ được thí điểm tại 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm các địa phương lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ... Người dân tại các địa phương còn lại vẫn tiếp tục sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số cho đến khi đủ điều kiện chuyển đổi.

Bước nhảy vọt với công nghệ chip điện tử

Đến năm 2021, một cuộc cách mạng về dữ liệu dân cư đã diễn ra khi Bộ Công an triển khai cấp thẻ CCCD mẫu mới có gắn chip điện tử thay thế hoàn toàn cho mẫu mã vạch. Với khả năng lưu trữ dữ liệu lớn, độ bảo mật cao và tích hợp nhiều thông tin chuyên ngành, thẻ CCCD gắn chip đã trở thành nền tảng quan trọng cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Tính đến nay, hàng chục triệu thẻ đã được cấp đến tay người dân, tạo tiền đề cho việc bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy và đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hành chính rườm rà trước đây.

Từ 01/7/2024: Chuyển mình thành "Thẻ Căn cước"

Theo quy định tại Luật Căn cước 2023 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2024), tên gọi của loại giấy tờ này chính thức thay đổi từ "Thẻ Căn cước công dân" thành "Thẻ Căn cước". Sự thay đổi này không chỉ là về mặt danh xưng mà còn đi kèm với những cải tiến vượt bậc về nội dung hiển thị và tính năng tích hợp.

"Thẻ căn cước là giấy tờ tùy thân chứa đựng thông tin về căn cước của công dân Việt Nam, do cơ quan quản lý căn cước cấp theo quy định của Luật này." - Trích khoản 11 Điều 3 Luật Căn cước 2023.

So với các mẫu cũ, thẻ Căn cước mới sẽ lược bỏ vân tay trên bề mặt thẻ, thay đổi thông tin "quê quán" thành "nơi đăng ký khai sinh" và "nơi thường trú" thành "nơi cư trú". Đặc biệt, thẻ sẽ tích hợp thêm các thông tin sinh trắc học quan trọng như mống mắt, ADN và giọng nói (đối với các trường hợp có nhu cầu hoặc theo quy định).

Lời kết và lưu ý quan trọng

Một thông tin mà người dân cần đặc biệt lưu ý là theo Điều 46 Luật Căn cước 2023, toàn bộ Chứng minh nhân dân sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025. Đối với thẻ CCCD đã cấp trước ngày 01/7/2024, người dân vẫn được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ hoặc có thể đổi sang mẫu thẻ Căn cước mới nếu có nhu cầu.

Việc hiểu rõ lịch sử và các quy định mới về thẻ Căn cước sẽ giúp mỗi công dân chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý của mình trong kỷ nguyên số.