Trong gần một thập kỷ qua, hệ thống định danh cá nhân tại Việt Nam đã trải qua những bước tiến thần tốc. Từ những chiếc Chứng minh nhân dân (CMND) bằng giấy ép plastic đơn sơ, chúng ta đã tiến tới thẻ Căn cước công dân (CCCD) mã vạch, rồi CCCD gắn chip và hiện nay là thẻ Căn cước với những công nghệ bảo mật hàng đầu thế giới. Hãy cùng nhìn lại hành trình thay đổi đầy ấn tượng này.

1. Bước đệm từ thẻ Căn cước công dân mã vạch (2016)

Dấu mốc đầu tiên cho sự thay đổi lớn này chính là khi Luật Căn cước công dân 2014 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2016. Đây là thời điểm Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp thẻ CCCD mã vạch thay thế cho CMND cũ.

Tuy nhiên, do hạn chế về hạ tầng kỹ thuật lúc bấy giờ, việc cấp thẻ chỉ được thực hiện thí điểm tại 16 tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hải Phòng... Tại các địa phương còn lại, người dân vẫn tiếp tục sử dụng CMND 9 số hoặc 12 số. Sự tồn tại song song của nhiều loại giấy tờ tùy thân trong giai đoạn này đôi khi gây ra những lúng túng nhất định trong các giao dịch hành chính.

2. Cuộc cách mạng thẻ Căn cước công dân gắn chip (2021)

Năm 2021 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử khi Bộ Công an triển khai chiến dịch cấp thẻ CCCD gắn chip trên quy mô toàn quốc. Khác với thẻ mã vạch, thẻ gắn chip sở hữu dung lượng lưu trữ lớn, tích hợp nhiều tính năng hiện đại như chữ ký số, sinh trắc học và khả năng bảo mật gần như tuyệt đối.

Việc sử dụng thẻ gắn chip không chỉ đơn thuần là thay đổi hình thức mà còn là nền tảng cho Chính phủ điện tử. Người dân có thể thực hiện các giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, y tế chỉ với một chiếc thẻ duy nhất mà không cần mang theo hàng tá giấy tờ photo công chứng như trước đây. Tính đến nay, hơn 83 triệu thẻ đã được cấp, tạo nên một cơ sở dữ liệu dân cư khổng lồ và chính xác.

3. Thẻ Căn cước 2024: Bước tiến vào kỷ nguyên số toàn diện

Từ ngày 01/7/2024, theo quy định tại Luật Căn cước 2023, tên gọi của thẻ một lần nữa được thay đổi từ "Căn cước công dân" thành "Căn cước". Sự thay đổi này không chỉ là về ngôn ngữ mà còn phản ánh tư duy quản lý mới, bao trùm và linh hoạt hơn.

Mẫu thẻ Căn cước mới có nhiều điểm khác biệt đáng chú ý:

• Thay đổi thông tin mặt thẻ: Dòng chữ "CĂN CƯỚC CÔNG DÂN" đổi thành "CĂN CƯỚC"; "quê quán" thành "nơi đăng ký khai sinh"; "nơi thường trú" thành "nơi cư trú".
• Lược bỏ vân tay: Hình ảnh dấu vân tay trên mặt thẻ được loại bỏ để đảm bảo tính thẩm mỹ và bảo mật thông tin cá nhân, thay vào đó là việc thu thập dữ liệu mống mắt trong chip điện tử.
• Mở rộng đối tượng: Lần đầu tiên, trẻ em dưới 14 tuổi cũng có thể được cấp thẻ Căn cước theo nhu cầu, giúp thuận tiện hơn trong việc đi lại và học tập.

Theo quy định tại Điều 46 Luật Căn cước 2023, thẻ CCCD đã được cấp trước ngày 01/7/2024 vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ. Người dân không bắt buộc phải đổi sang thẻ Căn cước mới nếu thẻ cũ vẫn còn hạn, trừ khi có nhu cầu tự nguyện.

Đặc biệt, một thông tin quan trọng mà mọi công dân cần lưu ý là các loại Chứng minh nhân dân sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025. Đây là dấu chấm hết cho kỷ nguyên giấy tờ thủ công, mở ra một thời đại định danh số hoàn toàn đồng nhất và hiện đại.

Hành trình thay đổi của thẻ Căn cước chính là tấm gương phản chiếu sự phát triển của đất nước. Việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp chúng ta bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.