Bước sang tháng 7/2023, cộng đồng kế toán và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến hàng loạt văn bản pháp luật mới về thuế và hóa đơn bắt đầu có hiệu lực. Những thay đổi này không chỉ tác động đến chi phí xuất nhập khẩu mà còn yêu cầu sự chính xác tuyệt đối trong việc lập hóa đơn và khấu trừ thuế thu nhập.

Biểu thuế xuất nhập khẩu mới: Những mặt hàng nào được điều chỉnh?

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc thực hiện Nghị định 26/2023/NĐ-CP và Quyết định 15/2023/QĐ-TTg về biểu thuế. Theo hướng dẫn tại Công văn 3173/TCHQ-TXNK, mức thuế suất thuế xuất khẩu 5% sẽ được áp dụng thống nhất cho các mặt hàng phân bón thuộc nhóm 31.02 đến 31.05 (ngoại trừ một số mã hàng cụ thể áp dụng mức 0%).

Bên cạnh đó, thuế suất thuế xuất khẩu mặt hàng than củi cũng giảm từ 10% xuống còn 5%. Đối với thuế nhập khẩu ưu đãi, mặt hàng Ethanol ghi nhận mức giảm từ 15% xuống 10%, trong khi tất cả các mã hàng thuộc nhóm 24.04 sẽ áp dụng mức thuế suất 50%.

Thắt chặt quy định hoàn thuế nhập khẩu tại chỗ

Vấn đề hoàn thuế đối với nguyên phụ liệu nhập khẩu tại chỗ (mã loại hình A12) để sản xuất hàng xuất khẩu đang nhận được nhiều sự quan tâm. Theo quy định tại Điều 36 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ được hoàn thuế khi trực tiếp đưa sản phẩm vào sản xuất và thực tế xuất khẩu ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan.

"Không có quy định hoàn thuế đối với trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ nguyên phụ liệu để sản xuất bán thành phẩm, sau đó giao cho doanh nghiệp khác gia công rồi mới xuất khẩu."

Điều này đòi hỏi kế toán phải kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất và gia công để đảm bảo quyền lợi về thuế cho doanh nghiệp.

Hóa đơn và quản lý thuế: Những sai sót cần tránh

Về sử dụng hóa đơn, Tổng cục Thuế lưu ý các doanh nghiệp chế xuất khi thanh lý tài sản vào thị trường nội địa phải sử dụng hóa đơn bán hàng theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Đối với hoạt động xuất bán xe ô tô, việc hạch toán giá trị phải tuân thủ giá trị giao dịch thông thường trên thị trường theo khoản 8 Điều 14 Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

Thuế TNCN và TNDN: Lưu ý về đối tượng không cư trú và chi phí khấu hao

Đối với cá nhân người nước ngoài không cư trú, doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 20% trên thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam theo Điều 18 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Trong lĩnh vực thuế TNDN, các dự án đầu tư mở rộng sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có thể được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế nếu đáp ứng các tiêu chí tại khoản 4 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC. Đặc biệt, khi mua bất động sản để cải tạo cho thuê, kế toán cần phân tách rõ: giá trị quyền sử dụng đất lâu dài không được trích khấu hao, trong khi phần nhà và hạ tầng được trích khấu hao nếu đủ điều kiện theo Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC.

Việc nắm vững các quy định mới này sẽ giúp kế toán chủ động hơn trong công tác tham mưu cho ban lãnh đạo, đồng thời giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp trong kỳ quyết toán thuế sắp tới.