Trong bối cảnh các quy định về tài chính - thuế liên tục được cập nhật, tuần từ 27/10 đến 02/11/2025 đã chứng kiến sự ra đời của nhiều văn bản pháp lý quan trọng. Từ việc thay đổi hệ thống tài khoản kế toán đến các hướng dẫn chi tiết về giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT), kế toán doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo tính tuân thủ và tối ưu hóa lợi ích cho đơn vị.

Chế độ kế toán doanh nghiệp mới: Những điểm cần lưu ý tại Thông tư 99/2025/TT-BTC

Một trong những văn bản đáng chú ý nhất là Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn về Chế độ kế toán doanh nghiệp. Văn bản này không chỉ điều chỉnh về mặt kỹ thuật mà còn nhấn mạnh vai trò quản trị của doanh nghiệp.

Theo đó, doanh nghiệp có trách nhiệm tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận. Điều này nhằm đảm bảo mọi giao dịch kinh tế phát sinh đều được kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ đúng tinh thần của Luật Doanh nghiệp 2020.

Đặc biệt, hệ thống tài khoản kế toán có sự thay đổi đáng kể với việc bổ sung Tài khoản 215 - Tài sản sinh học và điều chỉnh tên gọi của một số tài khoản quen thuộc như 112, 155, 158. Những thay đổi này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đòi hỏi kế toán phải có lộ trình chuẩn bị và chuyển đổi dữ liệu phù hợp.

Chính sách giảm thuế GTGT và "bẫy" phân loại hàng hóa

Việc áp dụng chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP vẫn đang là tâm điểm chú ý. Tuy nhiên, không phải mọi mặt hàng đều được hưởng mức thuế suất 8%.

Ví dụ thực tế từ Công văn 15636/HAN-QLDN3 của Cục Thuế TP. Hà Nội cho thấy, các mặt hàng như tôn mạ màu, mạ lạnh, inox... nếu thuộc nhóm Danh mục hàng hóa không được giảm thuế tại Phụ lục I của Nghị định này thì vẫn phải áp dụng mức thuế 10%. Sai lầm trong việc tra cứu mã ngành sản phẩm có thể dẫn đến việc kê khai sai, gây rủi ro bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Hóa đơn điện tử và tỷ giá: Quy định mới nhất kế toán không thể bỏ qua

Liên quan đến hóa đơn và chứng từ, Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP) đã mang đến những hướng dẫn mới về thời điểm và tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu.

"Việc áp dụng tỷ giá quy đổi ghi trên hóa đơn xuất khẩu để ghi nhận doanh thu là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp chỉ định khách hàng thanh toán tại thời điểm giao dịch."

Quy định này giúp thống nhất cách xác định doanh thu và chi phí, tránh những tranh cãi không đáng có khi quyết toán thuế. Ngoài ra, đối với các sai sót về trị giá hóa đơn trên tờ khai hải quan sau khi đã thông quan, doanh nghiệp vẫn được phép khai bổ sung theo quy định tại Thông tư 39/2018/TT-BTC.

Lộ trình lập pháp 2026: Những đạo luật nào sẽ được sửa đổi?

Cuối cùng, Quyết định 2352/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã hé lộ lộ trình sửa đổi nhiều đạo luật quan trọng trong năm 2026. Đáng chú ý là các dự án Luật sửa đổi, bổ sung liên quan đến:

• Luật Bảo hiểm xã hội
• Luật Kinh doanh bất động sản
• Luật Nhà ở
• Luật Thuế bảo vệ môi trường

Việc nắm bắt sớm lộ trình này giúp doanh nghiệp chủ động trong việc hoạch định chiến lược kinh doanh và nhân sự dài hạn, thích ứng kịp thời với những thay đổi của môi trường pháp lý.

Lời khuyên cho kế toán: Hãy thường xuyên rà soát lại danh mục hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp đối chiếu với các phụ lục miễn giảm thuế và cập nhật ngay phần mềm kế toán theo hệ thống tài khoản mới để sẵn sàng cho kỳ kế toán 2026.