Kế hoạch sử dụng đất là một trong những công cụ quản lý nhà nước quan trọng nhất, quyết định diện mạo hạ tầng và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất và những thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy định mới nhất.

Kế hoạch sử dụng đất là gì?

Theo quy định tại khoản 28 Điều 3 Luật Đất đai 2024, kế hoạch sử dụng đất được hiểu là việc phân kỳ quy hoạch sử dụng đất theo thời gian để thực hiện.

Nói một cách dễ hiểu, nếu quy hoạch là tầm nhìn dài hạn thì kế hoạch chính là các bước đi cụ thể để hiện thực hóa tầm nhìn đó. Luật Đất đai 2024 cũng làm rõ khái niệm quy hoạch sử dụng đất tại khoản 36 Điều 3, nhấn mạnh việc phân bổ chỉ tiêu và khoanh vùng đất đai cho các mục đích phát triển bền vững.

Kỳ kế hoạch sử dụng đất theo quy định mới nhất

Một trong những điểm người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời gian thực hiện các kế hoạch này. Cụ thể:

• Kế hoạch sử dụng đất quốc gia và cấp tỉnh: Có chu kỳ là 05 năm.
• Kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện: Được lập và phê duyệt hằng năm để đảm bảo tính linh hoạt và sát thực tế.

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2024 quy định thời kỳ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là 10 năm, với tầm nhìn lên đến 20 năm.

Căn cứ lập kế hoạch sử dụng đất các cấp

Việc lập kế hoạch không được thực hiện tùy tiện mà phải dựa trên những căn cứ pháp lý và thực tiễn chặt chẽ được quy định tại Điều 61 Luật Đất đai 2024.

Đối với cấp quốc gia

Căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất quốc gia, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và khả năng huy động nguồn lực (Điều 64).

Đối với cấp tỉnh

Phải tuân thủ kế hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và điều kiện tự nhiên, kinh tế đặc thù của địa phương (Điều 65).

Đối với cấp huyện

Dựa trên hiện trạng sử dụng đất, nhu cầu của các ngành và các dự án đã có chủ trương đầu tư (Điều 67).

Các hành vi vi phạm cần lưu ý

Để đảm bảo tính nghiêm minh, Nghị định 102/2024/NĐ-CP đã quy định chi tiết các hành vi vi phạm về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại Điều 109. Các hành vi điển hình bao gồm:

- Không kịp thời tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
- Lập và phê duyệt không đúng nội dung hoặc không đúng thẩm quyền.
- Không công bố công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quy định.
- Không thực hiện việc hủy bỏ thu hồi đất đối với diện tích đã quá 02 năm không thực hiện trong kế hoạch hằng năm cấp huyện.

Việc nắm vững các quy định này giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong các trường hợp đất nằm trong diện quy hoạch treo hoặc dự án chậm triển khai.