Vụ nổ kinh hoàng xảy ra tại xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh vào rạng sáng ngày 03/01/2018 đã khiến dư luận bàng hoàng bởi sức công phá khủng khiếp và hậu quả đau lòng. Không chỉ dừng lại ở những thiệt hại về người và tài sản, vụ việc còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng quản lý vũ khí, vật liệu nổ trong khu dân cư.

Hiện trường tan hoang sau vụ nổ kinh hoàng tại Bắc Ninh vào sáng ngày 03/01/2018 (ảnh minh họa)

Hiện trường tan hoang và nỗi đau sau tiếng nổ kinh hoàng

Vào khoảng 4 giờ 30 phút sáng ngày 03/01/2018, một tiếng nổ lớn phát ra từ kho phế liệu của gia đình ông Nguyễn Văn Tiến tại thôn Quan Độ, xã Văn Môn. Sức ép từ vụ nổ đã san phẳng nhiều ngôi nhà xung quanh, tạo thành một hố sâu khổng lồ tại hiện trường. Thảm kịch đã cướp đi sinh mạng của 02 cháu bé vô tội và khiến nhiều người khác bị thương nặng phải nhập viện cấp cứu.

Tại hiện trường, hàng loạt ngôi nhà bị sập hoàn toàn hoặc hư hỏng nặng, mái ngói, gạch đá văng xa hàng trăm mét. Những mảnh kim loại, đầu đạn văng khắp nơi, găm vào tường nhà và cây cối, tạo nên một khung cảnh tang thương chưa từng có tại địa phương này.

Khởi tố chủ kho phế liệu về hành vi tàng trữ vũ khí quân dụng trái phép

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, cơ quan Công an tỉnh Bắc Ninh đã nhanh chóng vào cuộc điều tra. Theo lời khai ban đầu của ông Nguyễn Văn Tiến (chủ kho phế liệu), từ tháng 12/2016, ông đã thu mua khoảng 07 tấn đầu đạn cũ loại 12 ly 7 và 14 ly 5 từ một người thuộc đơn vị quân đội để tháo dỡ lấy phế liệu. Số đầu đạn này được tập kết tại sân vườn và bất ngờ phát nổ.

Các loại đầu đạn cũ được thu mua trái phép tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cực kỳ nguy hiểm (ảnh minh họa)

Căn cứ vào kết quả điều tra ban đầu, cơ quan chức năng đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Nguyễn Văn Tiến để điều tra về tội "Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng". Đây là tội danh đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Quy định nghiêm ngặt về quản lý vũ khí, vật liệu nổ theo pháp luật Việt Nam

Tại thời điểm xảy ra vụ việc, việc quản lý vũ khí và vật liệu nổ được điều chỉnh chặt chẽ bởi Pháp lệnh 16/2011/UBTVQH12. Theo đó, pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi cá nhân tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Bên cạnh đó, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 (dù có hiệu lực từ 01/07/2018) cũng đã thể hiện tinh thần kiên quyết trong việc xử lý các sai phạm liên quan đến vật liệu nổ. Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này có thể bị xử phạt nặng theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP.

Đối diện án chung thân theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017)

Đáng chú ý, vụ việc xảy ra vào thời điểm Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) vừa chính thức có hiệu lực thi hành (từ ngày 01/01/2018). Theo quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự 2015 về tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự:

"4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Vật chứng có số lượng đặc biệt lớn;
b) Làm chết 03 người trở lên;
c) Gây thương tích hoặc gây hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
d) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên."

Với hậu quả làm chết 02 người, nhiều người bị thương và thiệt hại tài sản đặc biệt lớn (06 căn nhà sập hoàn toàn), cùng với số lượng đầu đạn lên tới 07 tấn, chủ kho phế liệu Nguyễn Văn Tiến đang phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất là tù chung thân.

Bài học đắt giá về an toàn trong kinh doanh phế liệu

Vụ nổ tại Bắc Ninh là một bài học đau xót về sự thiếu hiểu biết và coi thường pháp luật trong hoạt động kinh doanh phế liệu. Việc tàng trữ các loại đầu đạn, vật liệu nổ chưa qua xử lý không khác gì việc giữ "tử thần" trong nhà. Để tránh những thảm kịch tương tự, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, rà soát các cơ sở thu mua phế liệu, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Người dân khi phát hiện các vật thể nghi là vũ khí, vật liệu nổ cần báo ngay cho cơ quan quân đội hoặc công an gần nhất, tuyệt đối không tự ý thu gom, vận chuyển hay tháo dỡ để lấy phế liệu, tránh gây nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng.