Tội hiếp dâm không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng mà còn để lại những tổn thương tâm lý và thể chất nặng nề cho nạn nhân. Trong nhiều vụ án, sau khi sự việc xảy ra, phía người phạm tội thường tìm cách tiếp cận gia đình nạn nhân để thương lượng, dùng một khoản tiền lớn nhằm mục đích hòa giải và mong muốn nhận được đơn bãi nại. Câu hỏi đặt ra là: Hiếp dâm có được dùng tiền để hòa giải không? Và nếu nạn nhân rút đơn, kẻ phạm tội có thực sự thoát án tù?

Dùng tiền hòa giải tội hiếp dâm: Pháp luật có cho phép?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân để thực hiện giao cấu trái ý muốn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hiếp dâm.

Về vấn đề hòa giải, pháp luật Việt Nam luôn khuyến khích việc bồi thường thiệt hại và khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, đối với các tội danh hình sự, việc bồi thường tiền bạc chỉ được xem là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự chứ không mặc nhiên làm mất đi tính chất tội phạm của hành vi. Riêng đối với tội hiếp dâm, việc "dùng tiền hòa giải" để thoát tội chỉ có thể xảy ra trong một số trường hợp đặc biệt liên quan đến quyền khởi tố của bị hại.

Điều 141. Tội hiếp dâm

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Khi nào việc rút đơn bãi nại có hiệu lực đình chỉ vụ án?

Điểm mấu chốt để trả lời cho câu hỏi "dùng tiền có thoát tội hiếp dâm không" nằm ở quy định về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định:

"Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 141, 143, 155 và 156 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết."

Như vậy, nếu hành vi hiếp dâm chỉ dừng lại ở khoản 1 Điều 141 (khung hình phạt từ 02 đến 07 năm), thì cơ quan chức năng chỉ khởi tố khi nạn nhân có yêu cầu. Nếu sau khi nhận tiền bồi thường, nạn nhân tự nguyện rút đơn yêu cầu khởi tố trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm, thì vụ án sẽ được đình chỉ theo khoản 2 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Lưu ý quan trọng: Nếu hành vi hiếp dâm thuộc các trường hợp tăng nặng tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 141 (như hiếp dâm có tổ chức, gây thương tích nặng, làm nạn nhân có thai...), thì dù nạn nhân có nhận bao nhiêu tiền bồi thường và có rút đơn hay không, cơ quan công an vẫn phải khởi tố và xử lý theo quy định. Lúc này, việc bồi thường chỉ giúp người phạm tội được xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Khung hình phạt nghiêm khắc cho tội hiếp dâm

Tùy vào tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi, người phạm tội hiếp dâm có thể đối mặt với các khung hình phạt sau theo Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015:

• Khung 1: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm đối với các hành vi hiếp dâm thông thường.
• Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm nếu phạm tội có tổ chức, đối với nhiều người, gây thương tích từ 31% đến 60%, làm nạn nhân có thai, hoặc tái phạm nguy hiểm.
• Khung 3: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu gây thương tích trên 61%, biết mình nhiễm HIV mà vẫn phạm tội, hoặc làm nạn nhân chết/tự sát.

Ngoài ra, nếu đối tượng bị xâm hại là người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi, mức hình phạt tối thiểu là 05 năm tù. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề từ 01 đến 05 năm.

Tóm lại, việc dùng tiền để hòa giải trong vụ án hiếp dâm chỉ có ý nghĩa quyết định đến việc đình chỉ vụ án khi tội danh thuộc khoản 1 Điều 141 và nạn nhân tự nguyện rút đơn. Trong mọi trường hợp khác, công lý sẽ được thực thi dựa trên mức độ nghiêm trọng của hành vi xâm hại.