Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen. Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm giá thành sản phẩm, Chính phủ đã và đang nghiên cứu những cơ chế ưu đãi mang tính đột phá, đặc biệt là về chính sách thuế và tín dụng.

Cú hích từ chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt

Một trong những rào cản lớn nhất khiến ô tô sản xuất trong nước khó cạnh tranh với xe nhập khẩu chính là gánh nặng thuế. Theo quy định tại Văn bản hợp nhất 02/VBHN-VPQH năm 2016 hợp nhất Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, mức thuế suất đối với ô tô dưới 9 chỗ ngồi hiện nay vẫn còn khá cao, gây áp lực lên giá bán cuối cùng.

Trước thực trạng đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi chính sách thuế theo hướng: Không tính giá trị linh kiện sản xuất trong nước vào giá trị tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô. Đây được xem là giải pháp "mũi nhọn" nhằm khuyến khích các doanh nghiệp gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, từ đó giảm giá thành xe và tạo lợi thế cạnh tranh sòng phẳng với các dòng xe nhập khẩu từ khu vực ASEAN.

Thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ theo Nghị quyết 115/NQ-CP

Việc phát triển ngành công nghiệp ô tô không thể tách rời sự lớn mạnh của ngành công nghiệp hỗ trợ. Ngày 06/08/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 115/NQ-CP năm 2020 về giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ. Nghị quyết này đặt ra mục tiêu đến năm 2030, các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam sẽ có khả năng cạnh tranh cao, đáp ứng 70% nhu cầu cho sản xuất, tiêu dùng trong nội địa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ yêu cầu tập trung vào các giải pháp:

• Xây dựng và triển khai các gói tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô và công nghiệp hỗ trợ.
• Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là từ các quốc gia có nền công nghiệp ô tô phát triển trong khu vực như Thái Lan, Indonesia để áp dụng linh hoạt vào bối cảnh Việt Nam.
• Tạo điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục hành chính, đất đai và hạ tầng cho các tổ hợp sản xuất ô tô quy mô lớn.

Kỳ vọng về một thị trường ô tô giá rẻ cho người Việt

Nếu các đề xuất về thuế tiêu thụ đặc biệt được thông qua, người tiêu dùng Việt Nam có quyền kỳ vọng vào việc sở hữu những chiếc xe chất lượng cao với mức giá hợp lý hơn. Đồng thời, điều này cũng giúp thu hút các tập đoàn đa quốc gia dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam, tạo ra hàng nghìn việc làm và đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP.

"Việc phát triển ngành công nghiệp ô tô giúp hạ giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo theo sự phát triển của nhiều lĩnh vực khác như điện, điện tử, cơ khí chế tạo…"

Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp trong việc xác định danh mục linh kiện được ưu đãi, đảm bảo tính minh bạch và tránh trục lợi chính sách.

Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý dựa trên tinh thần của Luật Đầu tư 2020 để tạo môi trường kinh doanh thông thoáng nhất cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ ô tô.