Trong đời sống xã hội, không hiếm gặp những vụ xô xát, đánh nhau bắt nguồn từ những cuộc nhậu "quá chén". Nhiều người lầm tưởng rằng khi say rượu, bia, họ không còn làm chủ được hành vi nên nếu có gây ra hậu quả thì sẽ được pháp luật khoan hồng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm. Tuy nhiên, thực tế pháp lý lại hoàn toàn ngược lại. Hành vi đánh người khi say rượu không chỉ bị xử phạt hành chính nặng nề mà còn có thể dẫn đến án tù chung thân.

Tình trạng say rượu dẫn đến xô xát là nguyên nhân của nhiều vụ án hình sự nghiêm trọng (ảnh minh họa)

Say rượu có được miễn trách nhiệm hình sự?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc. Theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Hình sự 2015, pháp luật quy định rất rõ ràng về trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác:

Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.

Như vậy, việc tự mình đưa mình vào tình trạng say xỉn dẫn đến mất kiểm soát không được coi là tình tiết giảm nhẹ, thậm chí trong một số trường hợp, đây còn là yếu tố cho thấy sự coi thường pháp luật và sức khỏe của người khác. Người say rượu vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về mọi hậu quả do mình gây ra trước pháp luật.

Mức phạt hành chính đối với hành vi đánh người, gây rối

Nếu hành vi đánh người khi say rượu chưa gây ra thương tích nghiêm trọng (dưới 11% và không thuộc các trường hợp đặc biệt), người vi phạm sẽ bị xử lý hành chính theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP (có hiệu lực tại thời điểm năm 2021).

Cụ thể, theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, hành vi "Say rượu, bia gây mất trật tự công cộng" hoặc "Đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau" có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Đặc biệt, nếu hành vi đánh người gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, theo điểm a khoản 3 Điều 5 của Nghị định này, mức phạt sẽ tăng lên từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào kết quả giám định thương tích để quyết định hình thức xử lý (ảnh minh họa)

Truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cố ý gây thương tích

Khi hậu quả của việc đánh người trở nên nghiêm trọng, người thực hiện hành vi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Các khung hình phạt được quy định rất chi tiết dựa trên tỷ lệ tổn thương cơ thể:

• Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu tỷ lệ thương tích từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng dùng hung khí nguy hiểm, phạm tội với trẻ em, phụ nữ có thai, người già yếu...
• Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 06 năm nếu tỷ lệ thương tích từ 31% đến 60% hoặc gây thương tích cho 02 người trở lên mà tỷ lệ mỗi người từ 11% đến 30%.
• Khung 3: Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm nếu tỷ lệ thương tích từ 61% trở lên (trừ trường hợp làm biến dạng vùng mặt) hoặc gây thương tích cho 02 người trở lên mà tỷ lệ mỗi người từ 31% đến 60%.
• Khung 4: Phạt tù từ 07 năm đến 14 năm nếu làm chết người hoặc gây thương tích làm biến dạng vùng mặt với tỷ lệ 61% trở lên.
• Khung cao nhất: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu làm chết 02 người trở lên hoặc gây thương tích cho 02 người trở lên với tỷ lệ mỗi người 61% trở lên nhưng thuộc các trường hợp tăng nặng đặc biệt.

Như vậy, chỉ vì một phút bốc đồng trong cơn say, một người bình thường có thể phải đối mặt với bản án nghiêm khắc nhất của pháp luật, đánh mất hoàn toàn tương lai và tự do của bản thân.

Lời khuyên pháp lý

Để tránh những hậu quả đáng tiếc, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức khi sử dụng rượu, bia. Hãy luôn ghi nhớ rằng trạng thái say xỉn không bao giờ là "lá chắn" giúp bạn thoát tội. Nếu nhận thấy bản thân hoặc người xung quanh bắt đầu mất kiểm soát, hãy chủ động rời khỏi cuộc nhậu hoặc nhờ người thân đưa về nhà an toàn. Mọi hành vi bạo lực đều sẽ phải trả giá đắt trước sự nghiêm minh của pháp luật Việt Nam.