Trong bối cảnh đời sống văn hóa nghệ thuật ngày càng phát triển, vai trò của người nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở việc cống hiến những tác phẩm giá trị mà còn là tấm gương về đạo đức và lối sống. Tuy nhiên, thời gian qua đã xuất hiện không ít những lùm xùm liên quan đến việc ứng xử của nghệ sĩ với khán giả, đặc biệt là vấn đề minh bạch trong các hoạt động xã hội. Để chấn chỉnh tình trạng này, ngày 13/12/2021, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký ban hành Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL kèm theo Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật.

Nghệ sĩ và trách nhiệm bảo vệ niềm tin của công chúng

Khán giả chính là nguồn sống, là động lực để người nghệ sĩ sáng tạo và cống hiến. Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và công chúng được xây dựng dựa trên niềm tin và sự yêu mến. Chính vì vậy, tại Điều 7 Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL, Bộ Văn hóa đã quy định rất rõ về quy tắc ứng xử đối với công chúng, khán giả:

"1. Tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp xác đáng của công chúng, khán giả để hoàn thiện bản thân và nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật.

2. Ứng xử chân thành, đúng mực, thân thiện và xây dựng hình ảnh đẹp của người hoạt động nghệ thuật với công chúng, khán giả.

3. Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức."

Quy định này như một lời nhắc nhở đanh thép rằng, niềm tin của khán giả không phải là công cụ để nghệ sĩ khai thác cho những mục đích cá nhân ích kỷ. Việc "vắt chanh bỏ vỏ", lợi dụng sự nổi tiếng để quảng cáo sai sự thật hoặc thực hiện các hành vi thiếu minh bạch là vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp.

Minh bạch trong hoạt động từ thiện và xã hội

Một trong những điểm nóng được dư luận quan tâm nhất chính là việc nghệ sĩ tham gia các hoạt động thiện nguyện. Điều 9 Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL đã đặt ra những yêu cầu khắt khe về tính công khai và minh bạch:

• Phát huy tinh thần tự nguyện: Nghệ sĩ cần tự giác tham gia các hoạt động nhân đạo, chăm lo cho người nghèo và những đối tượng dễ bị tổn thương theo đúng quy định của pháp luật.
• Lan tỏa giá trị nhân văn: Dùng uy tín cá nhân để nhân rộng những hành vi đẹp, lối sống văn hóa trong cộng đồng.
• Công khai, minh bạch kịp thời: Đây là yêu cầu bắt buộc khi tham gia các hoạt động xã hội. Nghệ sĩ tuyệt đối không được lạm dụng danh hiệu, hình ảnh để tư lợi cá nhân.
• Quảng cáo trung thực: Khi tham gia quảng cáo, phải đảm bảo thông tin về sản phẩm, hàng hóa là chính xác, rõ ràng, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm như y tế và giáo dục.

Ứng xử trên không gian mạng: Văn hóa và trách nhiệm

Trong thời đại số, mỗi phát ngôn của nghệ sĩ trên mạng xã hội đều có sức lan tỏa và ảnh hưởng cực lớn đến giới trẻ. Do đó, Điều 8 của bộ Quy tắc cũng nhấn mạnh việc không sử dụng từ ngữ gây mâu thuẫn, xung đột, phân biệt vùng miền hay tôn giáo. Nghệ sĩ cần có trách nhiệm bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt và không lan truyền những thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng.

Việc ban hành bộ Quy tắc ứng xử này không chỉ nhằm mục đích quản lý mà còn là cơ sở để các cơ quan thông tấn, báo chí và công chúng cùng giám sát, tôn vinh những nghệ sĩ chân chính và phê phán những hành vi lệch chuẩn. Đây là bước đi cần thiết để xây dựng một môi trường nghệ thuật lành mạnh, nơi mà giá trị Chân - Thiện - Mỹ luôn được đặt lên hàng đầu.

Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến các quy định pháp luật về hoạt động nghệ thuật hoặc cần tư vấn pháp lý, vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6192 để được các chuyên gia hỗ trợ kịp thời.