Đi lễ chùa, tham gia lễ hội là một nét đẹp văn hóa tâm linh truyền thống của người Việt. Tuy nhiên, tình trạng nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, diện những bộ trang phục "thiếu vải", phản cảm nơi cửa Phật đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều. Vậy dưới góc độ pháp lý tại thời điểm đầu năm 2019 này, hành vi này có bị xử phạt hay không?

Trang phục lịch sự khi đi lễ chùa là thể hiện sự tôn trọng đối với không gian tâm linh (ảnh minh họa)

Quy định về trang phục khi tham gia lễ hội, đi lễ chùa

Trong đời sống xã hội, việc mặc đồ kín đáo khi đến những nơi thờ tự như đình, chùa, miếu mạo từ lâu đã trở thành một quy tắc ứng xử bất thành văn. Để cụ thể hóa nét đẹp văn hóa này, Chính phủ đã ban hành các quy định pháp lý rõ ràng. Cụ thể, theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị định 110/2018/NĐ-CP về quản lý và tổ chức lễ hội (có hiệu lực từ ngày 15/10/2018), người tham gia lễ hội có nghĩa vụ:

"Ứng xử có văn hóa trong hoạt động lễ hội; trang phục lịch sự, phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam; không nói tục, chửi thề xúc phạm tâm linh, gây ảnh hưởng xấu tới không khí trang nghiêm của lễ hội."

Như vậy, pháp luật đã chính thức ghi nhận việc mặc trang phục lịch sự là một nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi cá nhân khi tham gia các hoạt động lễ hội, tín ngưỡng.

Ăn mặc phản cảm đi chùa có bị phạt tiền không?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người dân thắc mắc, đặc biệt là trong bối cảnh các mùa lễ hội xuân Kỷ Hợi đang diễn ra rầm rộ. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn lại sự thay đổi của các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự.

Trước đây, theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị định 73/2010/NĐ-CP, hành vi không mặc quần áo hoặc mặc quần áo lót ở nơi hội họp đông người, các địa điểm văn hóa, tín ngưỡng, nơi công cộng có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng.

Không gian trang nghiêm tại các ngôi chùa cần sự tôn trọng từ phía khách thập phương (ảnh minh họa)

Tuy nhiên, kể từ khi Nghị định 167/2013/NĐ-CP ra đời thay thế cho Nghị định 73, quy định xử phạt đối với hành vi ăn mặc phản cảm đã bị bãi bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc, tính đến thời điểm hiện tại (tháng 02/2019), cơ quan chức năng không có căn cứ pháp lý để ra quyết định xử phạt tiền đối với những người mặc váy ngắn, áo hở hang khi đi lễ chùa.

Tại sao lại bỏ quy định xử phạt?

Việc bãi bỏ quy định xử phạt này từng gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Một số chuyên gia pháp lý cho rằng, khái niệm "phản cảm" hay "thuần phong mỹ tục" là những khái niệm mang tính định tính, rất khó để định lượng chính xác để áp dụng chế tài xử phạt công bằng. Việc mặc như thế nào là quyền tự do cá nhân, miễn không vi phạm các điều cấm khác của pháp luật.

Tuy nhiên, việc không bị phạt tiền không có nghĩa là hành vi này được khuyến khích. Tại nhiều di tích, đình chùa hiện nay, Ban quản lý đã chủ động đưa ra các nội quy riêng, thậm chí từ chối tiếp đón hoặc yêu cầu khách mượn/mua áo choàng dài nếu trang phục không phù hợp.

Lời khuyên về văn hóa ứng xử nơi cửa Phật

Dù pháp luật hiện hành không có chế tài xử phạt hành chính, nhưng việc ăn mặc phản cảm khi đi lễ chùa vẫn là hành vi cần bị phê phán dưới góc độ đạo đức và văn hóa ứng xử. Đình chùa là nơi tôn nghiêm, thờ phụng, việc lựa chọn trang phục kín đáo (như áo dài, quần dài, áo có tay) không chỉ thể hiện sự tôn trọng đối với thần phật mà còn thể hiện trình độ văn hóa của chính người đi lễ.

Tóm lại, trong bối cảnh các quy định pháp luật còn đang tiếp tục hoàn thiện, mỗi người dân khi tham gia lễ hội, đi lễ chùa cần tự nâng cao ý thức, giữ gìn nét đẹp truyền thống của dân tộc, tránh những hành vi gây phản cảm, làm mất đi sự thanh tịnh nơi cửa Phật.